فرهنگی

فقر فرهنگی در حوزه نگهداری از آثار باستانی

متاسفانه طی سال‌های اخیر شاهد وارد آمدن آسیب‌هایی به میراث فرهنگی بوده‌ایم که این خود می‌تواند نشان از عدم نظارت کافی مسئولان و یا کم‌ توجهی به این مساله داشته باشد، چراکه میراث فرهنگی برای هر کشوری در اولویت امور قرار دارد و برنامه‌ریزی‌های بسیاری برای رسیدگی و حفاظت از آن نیز موجود است، این در حالی است که متاسفانه گویا تمایل و اراده چندانی برای حفاظت از میراث فرهنگی وجود ندارد، چراکه طی چندسال گذشته شاهد وارد آمدن آسیب‌های جدی به آثار میراث فرهنگی در کشور بوده‌ایم که این خود بسیار نگران‌کننده است.در این فلات کوهستانی آفتاب زده، طی زمان های دراز، انسان های بزرگی زیسته اند که هر یک در کالبد مادی و معنوی عصر خود، با شراره ای ناب بخاطر آنچه که آنها عدالت و فضیلت می شمرده اند، سوخته اند. برای خود من آشنایی با کارنامه خونین و سوزان حیات معنوی آنان یک بیداری، یک غرور و یک احساس وظیفه ژرف بود و تصور می کنم برای همه کسانی که سود یا مقام یا استغراق درهستی بهیمی، خرد و آگاهی آنها را کدر نساخته، چنین خواهد بود! …

متاسفانه طی چندسال اخیر شاهد ایراد آسیب‌هایی به میراث فرهنگی به دلیل عدم نظارت دقیق و موارد دیگر بودیم که این خود می‌تواند زنگ خطری جدی برای کاهش آثار میراث فرهنگی باشد که در صورت تحقق این مهم به‌یقین از نظر تاریخی و فرهنگی در آینده با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهیم شد، چراکه بنا به اظهارنظر کارشناسان بازسازی و مرمت میراث فرهنگی خود می‌تواند منبع درآمد مناسبی باشد که متاسفانه به دلیل عدم توجه کافی به این مهم شاهد از بین رفتن تعدادی از آثار میراث فرهنگی هستیم که این خود جای بسی تامل دارد.
استفاده نامناسب از میراث فرهنگی
آنچه مسلم است یکی از مهمترین آفت‌های نگهداری از میراث فرهنگی را می‌توان استفاده نامناسب از آن عنوان کرد، چراکه طی سال‌های گذشته بعضا شاهد بودیم که متاسفانه از بناهای تاریخی و میراث فرهنگی به‌عنوان انبار و یا حتی کارگاه‌های تولیدی استفاده شده است که این خود می‌تواند نشان از عدم توجه به اهمیت میراث فرهنگی در کشور داشته باشد، چراکه با نگاهی گذرا به میراث فرهنگی دیگر کشورها به‌راحتی می‌توان به این مهم دست یافت که بازسازی، مرمت و نگهداری صحیح از آثار فرهنگی از اهمیت بسیار بالایی برای آنها برخوردار است؛ اتفاقی که می‌تواند زمینه‌ساز پویا و رشد و توسعه مولفه‌های اقتصادی نیز شود. از سوی دیگر باید خاطر نشان کرد که ورثه‌ای‌بودن برخی از خانه‌های قدیمی و آثار باستانی را نیز می‌توان یکی دیگر از موانع عدم رسیدگی کامل به آنها عنوان کرد، چراکه متاسفانه امروزه برخی از آثار باستانی ورثه‌ای هستند و مالکان آنها قصد فروش آن به بالاترین قیمت دارند و از آنجایی که متراژ بسیار بالایی دارند، گزینه مناسبی برای دلالان است که این خود می‌تواند عاملی برای کاهش چشمگیر آثار باستانی در کشور باشد. بنابراین انتظار می‌رود سازمان میراث فرهنگی به‌عنوان متولی امر با کمک شهرداری این خانه‌ها را شناسایی و در حفظ و مرمت آنها کوشا باشد‌.
اهمیت توجه به بناهای تاریخی
آنچه مسلم است رسیدگی و توجه به میراث فرهنگی باید به‌عنوان یک مطالبه عمومی دربیاید؛ اتفاقی که امروزه متاسفانه بنا به دلایل مختلف تحقق نمی‌یابد. هرچند باید یادآور شد کارشناسان معتقد هستند که فقر فرهنگی نقش بسزایی در عدم توجه به بناهای تاریخی دارد. از سوی دیگر باید خاطرنشان کرد که واگذاری خانه‌های تاریخی به افرادی که صلاحیت ندارند نیز خود می‌تواند پیامدهای منفی بسیاری را به دنبال داشته باشد، چراکه در این صورت شاهد از بین رفتن بناهای تاریخی هستیم که این خود می‌تواند باعث از میان رفتن شناسنامه فرهنگی و تاریخی کشور نیز شود. بدیهی است خریداری خانه‌های تاریخی قدیمی نیز یکی دیگر از مشکلات پیش‌روی حفاظت از آثار باستانی و بناهای تاریخی است، چراکه متاسفانه طی سال‌های اخیر شاهد خریداری برخی از بناهای تاریخی قدیمی بودیم که از شاخص‌های چندان بارزی برخوردار نبودند اما در مقابل خانه‌های تاریخی که از نظر هویت فرهنگی و همچنین بنا بسیار شاخص‌تر بودند از سوی سازمان میراث فرهنگی چندان مورد توجه قرار نگرفته‌اند که این خود جای تامل دارد.پرواضح است که افزایش تعداد خرید خانه‌های قدیمی نیز می‌تواند مشکلات دیگری را برای نگهداری و مرمت آنها به دنبال داشته باشد، چراکه در صورتی که بودجه کلانی برای خرید این خانه‌ها صرف شود دیگر به‌یقین نمی‌توان هزینه‌های مرمت و نگهداری خانه‌های قدیمی را نیز تامین کرد که این خود باعث از بین رفتن بناهای تاریخی خواهد شد. هرچند در این مجال باید یادآور شد که نبود صرفه اقتصادی برای مرمت خانه‌های قدیمی نیز می‌تواند یکی دیگر از مشکلات پیش‌روی حفاظت از آثار فرهنگی و بناهای تاریخی باشد. باید در نظر داشت که وجود برخی از بنا‌های تاریخی در شهرک‌های صنعتی نیز خود می‌تواند زنگ خطری جدی برای بقا و نگهداری از آنها باشد. بنابراین فراهم‌کردن شرایط مناسب برای نگهداری و مرمت آثار تاریخی خود از اهمیت بسیاری برخوردار است. در پایان باید خاطرنشان کرد استفاده از بناهای تاریخی برای اقامتگاه‌های مسافران خود می‌تواند عاملی برای بقای هرچه بیشتر آنها باشد، چراکه بسیاری از گردشگران امروز تمایل دارند تا در دوران سفر خود در خانه‌های قدیمی سکونت داشته باشند؛ خانه‌هایی که با بازسازی و مرمت آنها می‌توان به رونق صنعت گردشگری کمک کرد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا