زحمتکشان

با راه اندازی سامانه‌‌های رفاه منافع زحمتکشان تامین می شود؟

مشخص نیست که سامانه‌‌های رفاه چه زمانی عملیاتی می‌شود، اما فعالین سندیکایی به حق اعلام می دارند ؛ تا زمانی که سیاست‌های نولیبرالی در اقتصاد پیاده می شود عدالت اجتماعی و رفاه برقرار نخواهد شد.

نولیبرالیسم کاربرد واژه‌ها را تغییر می‌دهد!

راه‌اندازی بانکِ جامعِ اطلاعاتِ رفاهی، گرچه برای دولت‌ها یک اولویت نبوده اما به عنوان دغدغه مطرح است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت دوازدهم با دیگر این مسئولیت را برعهده گرفته است؛ آیا موفق می‌شود؟

به گزارش خبرنگار ایلنا، نظامِ رفاهِ کشور از برخی کاستی‌ها رنج می‌برد که یکی از آنها بانکِ جامع اطلاعاتِ رفاهی است. بانکی که سطح دستمزدها، تعداد جمعیت هر خانوار، تعداد بیکاران و… در آن ثبت شود تا بتوان بر مبنای آن به توزیع منابع پرداخت و سیاست‌های بازتوزیعی را پی انداخت…

دولت دوازدهم قصد دارد سامانه‌ای با نام «پنجره واحد خدمات رفاهی ایرانیان» را راه‌اندازی کند. پیش‌نویس دستورالعمل «استقرار و توسعه این سامانه از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به دولت ارسال شده است. در سایت رسمی دولت به صراحت آمده است که این سامانه «با هدف عملیاتی نمودن برنامه‌های کاهش فقر مطلق و توسعه خدمات رفاهی به خانواده‌های نیازمند» یعنی در راستای اجرای مواد ۷۹ تا ۸۱ قانون برنامه توسعه ششم کشور راه‌اندازی می‌شود…

«عبدالله وطن خواه» فعال کارگری می‌گوید آنچه مهم است نه راه‌اندازی سامانه که تغییر کامل نگرش و رویه‌های حاکم در اقتصاد و اجتماعی نگریستن به مسائل اقتصادی است. وی ساختار طبقاتی جامعه را به خانه‌ای تشبیه می‌کند و می‌گوید: اگر سرما و باد استخوان سوز در فصل زمستان از دیوارها و پنجره‌های خانه به داخل آن نفوذ کند، دیگر تفاوتی نمی‌کند که روی پاهای ساکنان آن پتو، ملحفه و… انداخته شود؛ بلکه باید دیوار و پنجره‌ها را عایق کرد. حرف ما این است که باید آن بنیان خراب را درست کرد؛ به همین خاطر تا زمانی که سیاست‌های نولیبرالی را در اقتصاد پیاده و قواعد آن را دیکته می‌کنیم، نمی‌‌توانیم رفاه ایجاد کنیم؛ حالا چه با سامانه چه بی‌سامانه.

وی با اشاره به کاربرد واژه‌‌هایی مانند «فقر» «فقر مطلق» «رفاه» و… افزود: باید دقت کرد که این واژه‌ها در چه شرایطی و توسط چه کسانی ادا می‌شنود. باید ببینیم که معیار تعیین عددی که خطِ فقر مطلق را تعیین می‌کند از نظر این فرد یا دستگاهی که وی به نمایندگان از آن صحبت می‌کند چیست؟ تعاریف مبنای محاسبه باید به صراحت روشن شوند. تنها تعاریف و معیارها مهم نیستند. واژگانی که برای توصیف متغیرهای اقتصادی به کار برده می‌شوند هم مهم هستند. یک ایدئولوژی؛ واژگان را در دستگاه فکری خود می‌ریزد. ممکن است که معنای واژه را بدون تغییر فرم واژه به نفع خود مصادره کند. به مرور هم افکار عمومی را متقاعد می‌کند که آنگونه که آن می‌خواهد واژه را معنی کنند و به کار گیرند.

برای نمونه واژه عدالت. نولیبرالیسم به عنوان یک ایدئولوژی واژه «عدالت» را به معنای برابری فرصت‌ها نه برابری درآمدها معنی می‌کند؛ چراکه رهبران آن معتقد هستند که نابرابری درآمدی لازم به وجود است و نباید به از میان بردن آن کمر بست. در مورد واژه رفاه ه هم وضع به همین ترتیب است. نولیبرالیسم حکم داده که برای مرفه بودن نباید به دولت متکی بود؛ بلکه باید جنگید، جنگید و بازهم جنگید. از این دیدگاه آن که نمی‌تواند بجنگد یا ابزار جنگیدن ندارد، حذف می‌شود. به هر صورت معنای واژه کاملا به این بستگی دارد که فردی که واژه را به کار می‌گیرد به آن یاورانه نگاه کند یا بلعکس. در اینجا رنگی که به واژه زده می‌شود، مهمتر از معنای آن است.

وی با مقایسه کاربرد واژه رفاه با واژه توانمندسازی، می‌گوید: می‌گویند توانمندسازی تشکل‌های کارگری اما کدام توانمندسازی؟ توانمندسازی تنها به معنای نفی استقلال تشکل‌های کارگری و محدودسازی توان چانه‌زنی تشکل‌های مستقل است. به همین خاطر باید گفت که خانه از پای‌بست ویران است و خواجه به سیاست‌های دیگری دل بسته است و هرچه هم پیشنهاد می‌دهد، در جهت ارضا کردن خواسته‌های سیاسی‌اش است؛ نه برای رهانیدن اکثریتی از توده‌های زحمتکش از فقر.

وطن‌خواه با بیان اینکه بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و سازمان تجارت جهانی به سیاست‌های اقتصادی ما سمت و سو می‌دهند، گفت: تا زمانی که از اهرم‌های نولیبرالیسم مانند مقررات‌زدایی، کوچک کردن بخش عمومی اقتصاد، محدود کردن تشکل‌ها و… استفاده می‌کنیم نمی‌توانیم مدعی رفع فقر شویم؛ چراکه این اهرم‌ها تنها بر شکاف درآمدی فقیر و غنی می‌افزایند. تجارب زیستی کارگران هم این را نشان می‌دهد. آنها با گوشت، پوست و استخوان خود سنگینی نولیبرالیسم را به شانه‌های خود احساس می‌کنند.

وی افزود: این میان از رفاه و رفع فقر سخن می‌گوییم اما همزمان طرح‌ها و دستورالعمل‌های ضدکارگری را در دستور کار قرار می‌دهیم. مانند دستورالعمل استاد شاگردی در دوران ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد. اینها همه در بستر سرمایه‌داری رانتی و رفاقتی اتفاق می‌افتد نه سرمایه‌داری صنعتی یا همان بورژوازی. بورژوازی فرهنگ است و در تئاتر، سینما و شیوه‌های مصرف تولیدات فرهنگی خود را متبلور می‌کند. سرمایه‌داری رفاقتی و بورژوازی هر دو زمانی که من کارگر بگویم دستمزدم پایین است، برخورد می‌کنند. در حال حاضر در ایران، در فرم بورژوازی حاکم است اما در محتوا که سرنوشت‌ساز است، سرمایه‌داری رفاقتی. به هر صوت سرمایه‌داری قدرت و ثروت را در اختیار دارد. توامانِ قدرت و ثروت، سیاست است. توده‌ها از دایره قدرت و ثروت بیرون هستند؛ پس در سیاست هم مشارکت داده نمی‌شوند.

این فعال کارگری گفت: قدیم‌ها می‌گفتند: «فلانی گربه مرتضی علی است از هرجا بیافتد با دست به زمین می‌آید و پشتش به زمین نمی‌خورد» کنایه از اینکه فرد فرصت‌طلب است و سرش کلاه نمی‌رود. سرمایه‌داری رفاقتی و رانتی هم در حکم گربه مرتضی علی است. با این حال زمانی که توده‌های زحمتکش به خاطر سیاست‌های نولیبرالی می‌افتند که سال‌هاست افتاده‌اند، پشتشان زمین می‌خورد.

سامانه پشت سامانه

مشخص نیست که این سامانه چه زمانی عملیاتی می‌شود اما در حال حاضر یک سامانه به نام «سامانه رفاه» وجود دارد. سامانه رفاه سال ۹۵ رونمایی شد. طراحی سایت چنگی به دل نمی‌زند و بسیار ساده است. هدف از راه‌اندازی آن ارائه خدمات بیمه‌ای به کارگران ساختمانی است. بعدها اعلام شد که افراد بیکار و کم درآمد هم می‌توانند در آن ثبت‌نام کنند. متولی آن هم مانند سامانه پنجره واحد خدمات رفاهی ایرانیان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. ظاهرا دولت انتظار داشت که این سامانه بتواند خلائی بزرگ را پر کند اما انتظارهایش برآورده نشده است. قرار بود که به واسطه راه‌اندازی سامانه اول تمامی کارگران ساختمانی دارای کارت مهارت فنی بیمه شوند و دیگر کسی پشت سیستم سهمیه‌بندی بیمه نماند اما این به دلایلی که تمام آنها به خود سامانه برنمی‌گردد، ممکن نشد. دولت تاکنون در مورد میزان موفقیت سامانه در رسیدن به اهدافش گزارشی را ارائه نکرده است.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین سال ۹۷ سامانه جامع روابط کار را با ۳۰ زیرسامانه راه‌اندازی کرده است. یکی از این ۳۰ مورد که معاون روابط کار بسیار بر آن مانور داد، سامانه ثبت قراردادهای کار بود. هدف این بود که قراردادهای کار برای نظارت سازمان یافته ثبت شوند. به گفته مسئولان این وزارتخانه اینگونه دست کارفرمایان برای انعقاد قراردادهای سفید امضا بسته می‌شود و دیگر قراردادهای تحمیلی و مخدوش منعقد نمی‌شوند اما این سامانه هم ناموفق است. به دلایلی که دولت از ذکر آن طفره می‌رود امکان ثبت قراردادهای کار در آن وجود ندارد. برخی از آماده نبودن زیرساخت‌ها می‌گویند اما اگر اینگونه است چرا برای رونمایی از آن مراسم پرخرج برگزار شد؟
گزیده گزارش پیام عابدی – ایلنا

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا