اخبار

تکاپوی دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها و حل‌ بحران

خطر تنش‌های نظامی در حوزه خلیج فارس افزایش یافته است. آیا رایزنی های دیپلماتیک در سطح بالا طی نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل می تواند به حل‌وفصل بحران و گشایشی در روابط میان ایران و آمریکا و ایران و کشورهای عرب منطقه منجر گردد؟

دیپلماسی تحت الشعاع تنش‌های نظامی

به گزارش فرارو- سرانجام پس از اندکی تاخیر، آمریکا برای حسن روحانی و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، و هیئت همراه، جهت حضور در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، ویزا صادر کرد. چند روز قبل از شروع نشست مجمع عمومی، به دلیل خودداری آمریکا از صدور زودهنگام روادید برای مقامات ایرانی، مسئله امکان حضور این مقامات در نشست یادشده در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته بود. سید عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز جمعه در توئیتی از سفر دیپلمات ارشد ایران به نیویورک خبر داد.

این سفر در شرایطی انجام می‌شود که تنش‌ها در خلیج فارس در اثر حمله روز ۱۴ سپتامبر به تاسیسات نفتی عربستان، به شدت بالا رفته است. در این روز، یکی از مهمترین تاسیسات نفتی جهان، واقع در منطقه بقیق عربستان، مورد حمله موشکی و پهپادی قرار گرفت. حوثی‌های یمن (انصار الله)، مسئولیت این حمله را به عهده گرفتند، اما آمریکا و عربستان، هر دو، به تصریح و تلویح، ایران را به انجام این حمله «بی‌سابقه» متهم کردند. در جریان این حمله، حدود ۵۰ درصد تولید نفت شرکت آرامکو، معادل ۵.۷ میلیون بشکه یا پنج درصد عرضه جهانی نفت، مختل شد. با هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی شرکت آرامکو، قیمت جهانی نفت نیز حدودا ۱۹ درصد افزایش یافت که از زمان حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۱، بیشترین افزایش بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از سوی محافل جمهوریخواه برای پاسخ نظامی به ایران تحت فشار قرار گرفت. پنتاگون نیز گزینه‌هایی برای پاسخ به ایران به کاخ سفید داد. اما در نهایت، ترامپ تصمیم گرفت، به ایران پاسخ غیرنظامی بدهد. او در ابتدا، به وزارت خزانه داری دستور داد که تحریم‌های ایران را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. سپس این وزارتخانه، روز جمعه، همزمان با سفر ظریف به نیویورک، در پاسخ به حمله به تاسیسات نفتی عربستان، تحریم‌هایی علیه ایران اعمال کرد که شامل بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی ایران می‌شود.

بنابراین، سفر ظریف به نیویورک در چنین فضایی انجام می‌شود. فضایی که تا همین چند هفته پیش، تحت تاثیر تلاش‌های دیپلماتیک ایمانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، به سمت تنش زدایی متمایل شده بود. ماکرون، در چند ماه اخیر، به طور بی سروصدا، برای نزدیک‌سازی دیدگاه‌های ایران و آمریکا، تلاش‌های زیادی انجام داد. حداقل دو بار مشاور دیپلماتیک خود را به تهران اعزام کرد. در کنار گفتگو‌های تلفنی مکرر با حسن روحانی، چند بار با ظریف در فرانسه دیدار کرد. تکاپوی دیپلماتیک ماکرون در نشست اخیر سران گروه هفت در گردشگاه بیاریتس فرانسه، به اوج خود رسید؛ زمانی که رئیس‌جمهور فرانسه در اقدامی غافلگیرانه، ظریف را به محل اقامت ترامپ در بیاریتس دعوت کرد…ظاهرا حمله یک هفته پیش به تاسیسات نفتی عربستان، همه چیز را خراب کرد. فرانسوی‌ها دیگر حرفی از وساطت میان ایران و آمریکا نمی‌زنند و فقط همه طرف‌ها را به خویشتنداری دعوت می‌کنند. تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران، ضربه مهلکی به وساطت فرانسه وارد کرد. چرا که طرح فرانسه از اساس، بر کاهش تحریم‌ها استوار بود.

طرح پاریس این بود که در گام اول، ایران فرآیند کاهش تعهدات هسته‌ای را متوقف می‌کند و به پایبندی کامل به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بازمی‌‎گردد. در مقابل، آمریکا برای ایران معافیت‌های محدود صادرات نفت صادر می‌کند تا بتوان از محل درآمد‌های فروش نفت ایران، برای این کشور، خط اعتباری ۱۵ میلیارد دلاری راه اندازی کرد. سپس در گام دوم، ایران و آمریکا با وساطت فرانسه، گفتگو درباره مسائل هسته‌ای و غیرهسته‌ای را آغاز می‌کنند. انتظار می‌رفت که نشست مجمع عمومی، فرصتی برای آغاز این گفتگو‌ها باشد… اوج‌گیری دوباره تنش‌ها در یک هفته گذشته در خلیج فارس، چشم انداز موفقیت طرح فرانسه را به شدت تیره و تار کرده است…

مناسبات ایران و آمریکا، در آستانه نشست سازمان ملل، بار دیگر تنش‌آلود شده و در اثر این تنش، طرح وساطت فرانسه نیز بی‌خاصیت شده است. وساطت فرانسه، پس از میانجیگری ناکام ژاپن، دومین تحرکی بود که احتمال موفقیت آن وجود داشت. اما دقیقا مانند ژاپن، وساطت فرانسه هم در اثر یک اتفاق پیش‌بینی نشده به نتیجه نرسید. در ماجرای وساطت ژاپن نیز، هنگامی که نخست وزیر این کشور، مشغول رساندن پیام رئیس‌جمهور آمریکا به مقامات ایران در تهران بود، ناگهان چند نفتکش در دریای عمان مورد حمله قرار گرفتند و تنش‌ها بالا گرفت. البته نشست مجمع عمومی هنوز شروع نشده است. شاید در روز‌های آینده، فرانسوی‌ها بتوانند باوجود این همه تنش در خلیج فارس، راه حلی برای اختلافات ایران و آمریکا پیدا کنند. ولی باید منتظر ماند و دید که اگر وساطت فرانسوی‌ها موفق نشود، چه کس دیگری امکان موفقیت دارد.

ترامپ: تحریم‌ها علیه ایران کارساز بودند

رئیس‌جمهور آمریکا در کنفرانس خبری مشترکی با نخست‌وزیر استرالیا اعلام کرد که با وجود خواسته برخی افراد برای آغاز جنگ میان ایران و آمریکا، او از خود خویشتنداری نشان می‌دهد و مطابق با منافع آمریکا تصمیم خواهد گرفت.به گزارش ایسنا، دونالد ترامپ در کنفرانس خبری مشترکی با اسکات موریسون، نخست‌وزیر استرالیا در خصوص تحریم‌های اعمالی آمریکا علیه ایران مدعی شد: تحریم‌های ما علیه ایران، شدیدترین تحریم‌هایی است که بر یک کشور اعمال شده است. ایرانیان در داخل کشورشان مشکلاتی دارند و بسیاری از این مشکلات خودساخته است. تحریم‌ها علیه ایران کارساز بوده‌اند.ترامپ درباره احتمال جنگ با ایران، به بهانه پاسخ به حمله اخیر به تأسیسات نفتی عربستان، ادعا کرد: ما خیلی راحت می‌توانیم جنگ با ایران را آغاز کنیم. خیلی‌ها بر این باور بودند که من در عرض دو ثانیه یک جنگ را آغاز خواهم کرد اما برای این کار همیشه وقت هست.وی ادامه داد: من بسیار خویشتنداری می‌کنم و خیلی‌ها ارزش این را می‌دانند اما برخی اصرار دارند که باید با ایران جنگ کرد. من مطابق با منافع آمریکا تصمیم می‌گیرم.

رایزنی ظریف با یوسف بن‌علوی در نیویورک

محمدجواد ظریف با همتای عمانی خود در نیویورک دیدار و رایزنی کرد.به گزارش ایسنا، وزیر خارجه در جریان سفر به نیویورک به‌منظور شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با یوسف بن علوی وزیر امور خارجه عمان دیدار و رایزنی کرد.گفت‌وگو در مورد مسائل دوجانبه و آخرین تحولات منطقه‌ای از مهمترین محورهای رایزنی‌های وزیران امور خارجه ایران و عمان بود.

طرح توقف حملات نظامی میان یمن و عربستان

ایرنا – «مارتین گریفیس» نماینده سازمان ملل متحد در امور یمن روز شنبه از اقدام جنبش انصارالله در توقف حملات موشکی و پهپادی به ائتلاف سعودی استقبال کرد.به گزارش المیادین، گریفیس گفت: انجام این اقدام حسن نیت از سوی انصارالله می تواند پیام قوی در رابطه با وجود خواست و اراده برای پایان جنگ باشد.وی افزود: بایستی از این فرصت استفاده کرد و گام ­های ضروری برای جلوگیری از افزایش برخوردهای نظامی برداشت.«مهدی مشاط» رئیس شورای عالی سیاسی یمن جمعه شب گفته بود: حملات پهپادی و موشکی به عربستان را به صورت مشروط متوقف می کنیم و امیدواریم که این اقدام با پاسخ (مثبت) ائتلاف سعودی همراه باشد.

مشاط که به مناسبت پنجمین سالگرد انقلاب ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴ (۳۰ شهریور ۹۳) سخن می گفت، تصریح کرد: ما منتظر اعلام اقدامی متقابل از سوی سعودی ها هستیم و امیدواریم پاسخ مشابهی بگیریم مبنی بر اینکه تمامی حملات به خاک یمن را متوقف کند.رئیس شورای عالی سیاسی یمن تأکید کرد: در صورتی که عربستان به اقدام ما مبنی بر توقف حملات به خاک این کشور پاسخ مناسبی ندهد، ما حق خود را برای پاسخ به این حملات محفوظ می دانیم.مشاط، تمامی طرف های درگیر را دعوت کرد که به صورت جدی و واقعی وارد مذاکرات شوند که این موضوع موجب آشتی ملی جامع خواهد شد…

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا