اجتماعی

رنج‌ ناتمام کودک‌همسری

یک عضو شورای شهر تهران و فعال حوزه زنان می‌گوید در کشور ۱۵ هزار دختر بیوه زیر ۱۵ سال داریم.

آرمان ملی- منیره چگینی: در ماه‌های اخیر افزایش حداقل سن ازدواج مورد توجه قرار گرفته است. برخی از کنوانسیون‌های بین‌المللی مرز کودکی و بزرگسالی را ۱۸ سالگی اعلام می‌کنند. بر این اساس ازدواج زیر ۱۸ ساله‌ها کودک همسری توصیف می‌شود، حال آنکه بطور میانگین ۱۷ درصد ازدواج‌ها زیر ۱۸ سال اتفاق می‌افتد و در ایران نیز به همین میزان ازدواج در سنین پایین رخ می‌دهد. کارشناسان می‌گویند ازدواج در سنین پایین تبعات منفی زیادی دارد و زمانی که همسر یک کودک فوت کند، وضعیت بدتر می‌شود.

در اغلب ازدواج‌های زودهنگام، دختران به عقد مردانی با اختلاف سنی بسیار در می‌آیند. کودکان پسر نیز شغل مناسب یا دائمی ندارند و از تامین هزینه‌های زندگی عاجزند. بارداری‌های زودهنگام و سقط جنین به‌دلیل آماده نبودن شرایط جسمی مادرِ کم سن، مهمترین آسیب برای دخترانی است که در سنین پایین ازدواج می‌کنند. در برخی موارد حتی خطر جانی کودکان مادر شده را تهدید می‌کند. گاهی به دلیل ضعف جسمانی هنگام تولد نوزاد، مادر نیز قربانی می‌شود. همین مساله باعث شده تا مرگ و میر مادران افزایش یابد. در حال حاضر نزدیک به هزار و ۷۰۰ مادر باردار کمتر از ۱۵ سال وجود دارد که نخستین بارداری خود را تجربه می‌کنند. بسیاری از این مادران تا سن ۳۰ سالگی سه تا چهار بار بارداری را تجربه می‌کنند. از سوی دیگر، آمارها از بالا بودن طلاق در ازدواج کودکان خبر می‌دهد. در سال ۱۳۹۳، ۳۷ هزار و ۱۱۷ دختر کمتر از ۱۵ سال با مردان در سنین مختلف ازدواج کرده‌اند و هزار و ۲۴۹ دختر در این سن از شوهران خود جدا شدند. در مرداد سال‌جاری بر اساس گفته‌های یکی از نمایندگان مجلس، دو هزار کودک مطلقه در کشور وجود دارد. آنگونه که طیبه سیاووشی گفت: « طرح افزایش سن ازدواج کودکان تحت ‌تاثیر آمار افزایش تعداد پدیده کودک ‌همسری و تبدیل آن به کودک ‌بیوه‌ها کلید خورد. کودکانی که با ۱۳ یا ۱۴سال بیوه و سرپرست ‌خانوار بودند.»

آماری از کودکان بیوه

یک عضو شورای شهر تهران از وجود ۱۵ هزار دختر بیوه زیر ۱۵ سال در کشور خبر داد. شهربانو امانی افزود: در مجلس پنجم با ۹۶ مرد درباره عدالت و برابری صحبت می‌کردم، اینکه ما از نظر اقتصادی با دنیا برابری می‌کنیم، درست نیست چون یک درصد اقتصاد جهان در اختیار بانوان است. او تصریح کرد: نیمی از سرمایه‌های انسانی کشور زنان به ویژه دختران دانش آموختگان هستند. امانی ادامه داد: در بسیاری از روستاها در گذشته شناسنامه زنان در جیب مردان بود که خودشان می‌دانستند، باید به چه کسانی رای دهند. البته اکنون وضعیت بهتر شده است. امانی تصریح کرد: در گذشته زنان ما را ضعیفه می‌گفتند و اکنون هم در خفا همین است. این عضو شورای شهر تهران اظهار کرد: در مجلس چهارم؛ فقط چهار نفر از نمایندگان زن در تهران بودند. بنده وقتی وارد مجلس پنجم شدم هرجا فرصتی برایم پیش آمد سعی می‌کردم مسائل را پیش ببرم. امانی ادامه داد: امروز از نظر قوانینی که داشتیم به عقب برگشتیم، اما قوانینی از جمله خروج زنان با اذن همسر، صدور گذرنامه، دغدغه حضانت فرزند برای بانوان، ازدواج پدرخوانده با فرزند خوانده در مجلس نهم داریم، بنابراین درخواست دارم راهی که داریم را به شکل مناسب پیش ببریم. به گزارش مهر، او با اشاره به وجود ۱۵ هزار دختر زیر ۱۵ سال بیوه در کشور اشاره کرد و افزود: به امید روزی که با رأفت اسلامی که زنان و مردان را از یک هنر آفریدند، بتوانیم مشکلات بانوان را حل کنیم و فرزندانی را تربیت کنیم که کشور را بسازند و از دامن ما به معراج برسند.

ازدواج زودهنگام آسیب‌زاست

نایب رئیس فراکسیون زنان مجلس درباره وضعیت دختران زیر ۱۵سال بیوه در کشور به خبرنگار«آرمان ملی» می‌گوید: در چندسال اخیر اقدامات متعدد درباره ازدواج زودهنگام کودکان و تبعات آن در فراکسیون زنان مجلس انجام شده و این مساله در ابعاد حقوقی، اجتماعی، سلامت و فرهنگی مورد بررسی قرار گرفته است. سیده فاطمه ذوالقدر می‌افزاید: موضوع ازدواج دختران زیر ۱۵ سال یک آسیب اجتماعی پنهان در جامعه ما محسوب می‌شود که اکثرا در مناطق روستایی و حاشیه شهرها و خانواده‌هایی با اقتصاد معیشتی ضعیف شکل می‌گیرد. به گفته او به دلیل ثبت نشدن ازدواج‌ها و نداشتن اوراق هویتی شاهد ظهور پدیده کودک بیوه نیز هستیم، اما آمار رسمی و دقیقی از ازدواج دختران زیر ۱۵ سال و آسیب‌های مربوط به آنها به دلایل برشمرده شده نداریم و مرکز آمار ایران نیز اعدادی غیر واقع‌بینانه از موضوع طلاق که به تعداد انگشتان دست است، را بیان کرده که جای تأمل دارد. این نماینده مجلس تاکید می‌کند: در استان‌های خراسان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و … شاهد ازدیاد آمار کودک همسری هستیم. هرچند آمار مطرح شده از سوی عضو شورای شهر تهران نیز رقم اندکی نیست و این مساله نیازمند رسیدگی و توجه است. به گفته او این آمارها گواه بروز و تشدید انواع آسیب‌ها در جامعه است. باید دانست که اغلب در این گونه ازدواج‌ها فاصله سنی رعایت نمی‌شود. برای مثال یک دختر ۱۳ساله به عقد یک مرد ۶۰ساله در آمده و همین مساله چالش‌های فراوانی را برای کودک به دنبال دارد. نایب رئیس فراکسیون مجلس می‌گوید: بر اساس قانون مدنی ازدواج برای دختران در زیر سن ۱۳سال فقط با اجازه پدر امکان‌پذیر است، اما در اغلب موارد پدران این کودکان نسبت به این ازدواج‌ها سخت‌گیری ندارند. در حالی که پدر در این ازدواج‌ بلوغ عقلی فرزندش را مورد بررسی قرار نمی‌دهند. ذوالقدر می‌افزاید: فراکسیون زنان مجلس دو بار در این زمینه به قم رفته و نظرات مراجع تقلید را در این باره جویا شده است. این نماینده مجلس درباره شرایط کودکان در ازدواج زودرس تاکید می‌کند: اغلب این کودکان با محرومیت تحصیل روبه‌رو هستند. این در حالی است که آسیب‌های جسمانی، اختلالات روانی و تلفات جانی این افراد را تهدید می‌کند. به گفته او اغلب این دختران بعد از ازدواج شرایط مناسبی نداشته و محرومیت از تحصیل، افزایش طلاق، مشکلات مهارتی و تربیتی در پرورش فرزندان از مشکلات شایع آنها محسوب می‌شود. این عضو فراکسیون زنان مجلس می‌افزاید: این افراد از مشکلات مزمن روحی و روانی، پرخاشگری، افسردگی و اضطراب برخوردار هستند. از سوی دیگر بر اساس آمار این افراد بیش از دیگران تحت خشونت‌های خانگی قرار می‌گیرند. به گفته او بر اساس ماده واحده –ماده ۱۰۴۱قانون مدنی اصلاحیه مصوب ۱/۴/۱۳۸۱مجمع تشخیص مصلحت نظام « عقد نکاح دختر قبل از ۱۳سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به سن ۱۶سال تمام شمسی ممنوع است. حداقل سن ازدواج برای دختران ۱۶سال تمام و در پسران ۱۸سال تمام شمسی است. عقد ازدواج بین ۱۳تا ۱۶سال در دختران و ۱۶تا سال ۱۸در پسران منوط به اذن ولی و رعایت مصلحت و تشخیص دادگاه است.»

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا