یادمان و رویدادها

طنزپرداز دردمند

۱۰۴ سال پیش بود که در ۲۰ دسامبر ۱۹۱۵؛ در چنین روزی عزیز نسین در جزیره هیبلیادا در نزدیکی استانبول در ترکیه چشم به جهان باز کرد. نویسنده انسان دوست و مردمی می‌گفت: “فقط دو چیزم را از همه پنهان کردم: خستگی و فهم”…

به گزارش دویچه وله، پدر عزیز نسین Aziz Nesin باغبانی تنگدست بود اما هرجور بود پسرش را به دوستی سپرد که به او خواندن و نوشتن بیاموزد و برای رهایی از نارسایی‌های اقتصادی او را به مدرسه نظام بفرستد.

۱۸ ساله بود که قانون انتخاب نام در ترکیه اجرا شد و او نوشت: “خسیس اسمش را دست و دل باز و ترسو بیباک گذاشت، من هم “نسین” را برگزیدم یعنی “چه کاره‌ای”.

۲۰ ساله بود که به دانشکده افسری رفت و افسر شد و ۲۵ ساله بود که او را به خاطر سرپیچی از فرمان بالادست از ارتش بیرون کردند.

۳۱ ساله بود که همراه صباح‌الدین علی روزنامه طنزآمیز انتقادی مارکوپاشا را راه انداخت که پیوسته از سوی حکومت بسته می‌شد و با نام دیگری در می‌آمد.

پس از آزادی از زندان، عکاسی، روزنامه فروشی، و نویسندگی را با نام مستعار پی گرفت و نوشته که ۲۰ نام مستعار داشته است.

۴۱ ساله بود که نخستین بار در مسابقه بزرگی میان طنزنویسان ۱۲۷ کشور با داستان “حمدی فیل” در ایتالیا شرکت کرد و جایزه “شاخه طلا” را برد. با شرکت در مسابقات بعدی آوازه‌اش نخست در برون‌مرز و پس از آن در ترکیه پیچید.

اما انتشار آثارش در کشورش دیری نپایید چون پیوسته به خاطر انتقادهای تندش به حکومت به دادگاه و زندان کشیده می‌شد.

او بیش از ۲۰۰ پرونده دادرسی سیاسی داشت، پنج سال زندانی کشید و جز شاکیان حکومتی کشورش، شاهان مصر و ایران و ملکه انگلیس هم از او به خاطر “توهین به مقام جلیل سلطنت” شکایت کردند.

او می‌نویسد: «اگر به جای چهار، ۱۰ فرزند داشتم باید به جای ۲۰۰۰، پنج هزار داستان مینوشتم.»

داستان‌های بسیاری از او به فارسی ترجمه شده و رضا همراه در شناساندن او به خوانندگان فارسی‌زبان تلاش بسیار کرده است.

۷۷ ساله بود که بنیادگرایان اسلامی با تفکر واپسگرا به جانش سوء قصد کرده و او را سخت زخمی کردند.

“کاش اگر در جاده‌ای خاکم کنند،

درشکه‌های عروسی از رویم بگذرند

نه تانکرها.

کاش اگر از خاک من خشتی کنند

آجر مدرسه باشد

نه سازه زندان‌ها”.

عزیز نسین در ۷۹ سالگی در ازمیر چشم از جهان فرو بست

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا