فرهنگی

پنج کشور خسارت دیده در سقوط هواپیمای اوکراین در لندن گرد هم می‌آیند

وزرای خارجه پنج کشوری که اتباعشان در جریان سرنگونی هواپیمای اوکراینی در تهران کشته شده‌اند روز پنج‌شنبه ۱۶ ژانویه در لندن گردهم می‌آیند. این کشورها قصد دارند امکان اقدام قانونی علیه رژیم ایران را بررسی کنند…

به گزارش دویچه وله، وزیر خارجه اوکراین این خبر را روز دوشنبه در حاشیه یک دیدار رسمی در سنگاپور اعلام کرد. وادیم پریستایکو همچنین گفته است در این جلسه درباره جبران خسارت و تحقیق درباره این حادثه گفت‌وگو خواهد شد.

وزیر خارجه اوکراین گفته است ادعای ایران مبنی بر اینکه هواپیمای خطوط هوایی اوکراین در حال نزدیک شدن به یک پایگاه نظامی بوده است “مزخرف” است. به گفته پریستایکو، تهران با تحویل جعبه سیاه هواپیما به کی‌اف موافقت کرده است.

امیرعلی حاجی‌زاده در سخنانش پس از پذیرش مسئولیت شلیک موشک به این هواپیمای مسافربری، ادعا کرد که شرایط در آن زمان کاملا جنگی بوده و این هواپیما نیز در حال نزدیک شدن به یک مرکز حساس نظامی بوده است.

ابتکار نشست وزرای خارجه این پنج کشور از سوی وزیر خارجه اوکراین بوده و او تاکید کرده که در این نشست قرار است راه‌های پیگیری قانونی سرنگون شدن هواپیمای اوکراینی توسط موشک سپاه پاسداران بررسی شود.

پنج کشوری که اتباعشان در جریان سرنگونی این هواپیما کشته شده‌اند عبارتند از اوکراین، کانادا، افغانستان، سوئد و بریتانیا. تمامی ۱۷۶ سرنشین و خدمه این هواپیما در اثر شلیک مستقیم موشک سپاه پاسداران کشته شدند. بیشترین مسافران پس از ایران، اتباع کانادا بودند.
سرنگونی هواپیما؛ رسوایی رسانه‌های منفعل و مصرف‌کننده

انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران از همکاران رسانه‌ای خواسته منبعد بدون ملاحظات مرسوم به خبر و گزارش و تحلیل بپردازند و پرسشگری را محور قرار دهند. رئیس این انجمن، فقدان رسانه آزاد را “مادر مصائب جامعه” خوانده است.

انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران در بیانیه‌ای که به مناسبت فاجعه سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراین منتشر کرده، از مرگ اعتماد عمومی و تشیع تابوت رسانه‌های رسمی به ویژه صداوسیما در اوضاع موجود یاد کرده است: «فرآیند انتقال مرجعیت رسانه‌ای به فراسوی مرزها و نیز شبکه‌های غیررسمی و غیرحرفه‌ای تکمیل شده است. اکنون ماییم و این جنازه روی دست مردمی که باید با اتکا و اعتماد به آن در فرایندهای جامعه خود مشارکت می‌کردند.»

بیانیه تاکید می‌کند که جامعه ایران فاقد “سامانه پدافندی رسانه‌ای” است: «آن چه در شرایط کنونی می‌تواند این جامعه را با خطر مواجه کند، فقط حملات نظامی یا موشکی نیست بلکه بیش از هر چیز فقدان رسانه آزاد است؛ رسانه‌ای که بتواند مطالبات مردمی را پاسخ دهد و بر حکومت و کارگزارانش نظارت مدنی و موثر داشته باشد.»

انجمن یاد شده می‌گوید پنهان‌کاری و انتشار مطالب دروغ ضربه سنگینی به اعتماد مردم و افکار عمومی زد و جایگاه لرزان رسانه‌ها را شکننده‌تر کرد: «آش چنان شور شده که صدای سرآشپز هم در آمده و دست اندرکاران صدا و سیما نیز اذعان می‌کنند که اعتبار آنها زیرسوال رفته است؛ غافل از این که اعتبار این رسانه و بسیاری از رسانه‌های داخلی خیلی پیش از این از میان رفته بود با این تفاوت که سایر رسانه‌ها معترض این وضع بودند اما صدا و سیما مدافع آن بود.»

این بیانیه تاکید می‌کند که رسانه در ایران به روابط عمومی و ابزار انعکاس ابلاغیه‌های مسئولان مبدل شده؛ در حالی که وظیفه رسانه کشف حقیقت و بیان آن است نه انتظار برای اعلام آن از سوی مسئولان: «و این مستلزم تامین امنیت حرفه‌ای و شغلی روزنامه‌نگاران است.»

معیار‌ها قانونی نیستند

انجمن صنفی روزنامه‌نگاران تهران ملاحظات مرسوم را غیرقانونی دانسته و از همه همکاران خود خواسته از این پس بدون رعایت این ملاحظات به تهیه خبر، گزارش و تحلیل بپردازند و پرسشگری را به مرکز فعالیت‌های رسانه‌ای خود برگردانند: «امیدواریم مدیران محترم مسئول مطبوعات و سایت‌ها نیز با همراهی و بدون ملاحظه‌های غیرقانونی امکان انتشار مطالب را فراهم کنند و تنها معیار آنان برای جلوگیری از انتشار مطالب چارچوب‌های قانونی و نه فشارهای این و آن باشد.»

عباس عبدی که رئیس هیات مدیره این انجمن است، پیش‌تر در یادداشتی نوشته بود که سخنگوی دولت بعد از ظهر جمعه به او تلفن کرد تا نظرش را بپرسد: «گفتم در باره چی؟ گفت کل ماجرا دروغ است و آبروی من رفته است… جالب است که ربیعی هم در ابتدا به فکر آبروی خودش بود و البته حق داشت زیرا ساختاری که تا این حد به راحتی به خودش رحم نمی‌کند دلیلی ندارد که افراد به فکر آبروی آن باشند.»

عبدی مدیران مسئول رسانه‌ها را در بحران پنهان‌کاری نظام‌مند شریک دانست و فاجعه سرنگونی هواپیما را یادآوری فقدان رسانه آزاد در ایران دانست: «فقدان رسانه آزاد مادر تمام مصایب جامعه ایران است. رسانه‌ای که نتواند در همه امور سر بکشد، بودنش زیان‌بارتر از نبودنش است. رسانه است که باید ثابت می‌کرد این اتفاق براثر شلیک موشک رخ داده ولی مسئول کدام رسانه است که حتی فکر چنین چیزی را به ذهن راه دهد…»

“برد رسانه بیشتر از برد موشک است”

در همین زمینه، روزنامه اعتماد در یادداشتی، مشاور فرهنگی رئیس جمهور و صدا و سیما را دو روی یک سکه نامید: «صدا و سیما با انحصار و شیپور گوشخراش شبانه روزی جا را برای هر رسانه دیگر تنگ کردند و متکلم وحده شدند، شما هم رسانه‌های آزاد را نابود کردید، استقلال رسانه‌ها را گرفتید چون دست اندرکار بودید و…»

حسامالدین آشنا، مشاور فرهنگی حسن روحانی در بحبوحه اطلاع‌رسانی رسانه‌های خارج از کشور درباره اصابت موشک به هواپیما، به روزنامه‌نگاران هشدار داد و آنها را عوامل جنگ روانی و ایران‌ستیزی خواند.

آشنا پس از اذعان سپاه به سرنگونی هواپیما، توییت کرد که گول خورده است. کیوان کثیریان در یادداشت روزنامه اعتماد می‌نویسد: «… شما به اعتراف خودتان راحت گول می‌خورید ولی رسانه مستقل و حرفه‌ای به این سادگی‌ها گول نمی‌خورد. رسانه آزاد، مستقل، قدرتمند، پرسشگر و شجاع همه چیز را شفاف می‌کند، جلوی دروغ و ریا و بی‌مسوولیتی را می‌گیرد، اجازه کتمان حقیقت را نمی‌دهد، از خیلی فجایع پیشگیری می‌کند و هر مقام و هر مسوولی را به پاسخگویی مجبور می‌کند به شرطی که امنیت داشته باشد. شما در قبال ناامنی رسانه‌ها و گرفت و گیر و تعقیب روزنامه‌نگاران سکوت کردید. شما در قبال تنگنای آزادی بیان سکوت و حتی خواسته یا ناخواسته به ایجاد این فضا کمک کردید. شما رسانه‌ها و اهل رسانه را تبدیل به موجوداتی کردید که فقط اخبار رسمی را منتشر و نگاه رسمی را منعکس کنند، نقد نکنند، محافظه‌کار و ترسو باشند، از تحلیل و کارشناسی فاصله بگیرند، پرسشگری را فراموش کنند، از دردسر و دستگیری بترسند…»

نویسنده این یادداشت در پایان خطاب به حسام الدین آشنا می‌نویسد: «رسانه آزاد امنیت ملی را تامین می‌کند و شماها با تضعیف رسانه‌ها، مدت‌هاست امنیت ملی را به خطر انداخته‌اید… برد رسانه از برد موشک خیلی خیلی بیشتر است ولی کجاست آن بزرگواری که این مفهوم ساده را درک کند.»

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا