از هر دری سخنی

خشونت سیاسی

جامعه شناسی صلح در راستای رسالت خود تلاش دارد تا با شناخت علمی پدیده صلح، ضمن سهیم شدن در پیشرفت‌های علمی بتواند بینش درستی نسبت به نیاز جامعه به صلح را فراهم آورد و از آنجایی‌که مسئله جامعه شناسی صلح، چگونگی ایجاد و استقرار صلح می‌باشد از این رو، روند ساخت و ساز صلح و درک چالش‌ها و تهدیدات ناشی از سیاست‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و سایر عناصر و پدیده‌هایی که مخل صلح هستند از موضوعات مورد توجه جامعه‌شناسی صلح می‌باشد.

مستقل، حسن امیدوار؛  خشونت به‌عنوان یکی از مهمترین این پدیده‌ها دهه‌ها است که در کانون مطالعات صلح قرار داشته و پژوهشگران علوم انسانی از پیامد‌های مخرب آن آگاهند، اما خشونت سیاسی از مفاهیم نسبتا جدیدی است که از دهه نود میلادی به طور جدی مورد توجه قرار گرفته است. در تعریف خشونت سیاسی باید گفت: “خشونت سیاسی، خشونتی است که برای دستیابی به اهداف سیاسی اعمال می‌شود”. اهمیت توجه به پدیده خشونت سیاسی بدین جهت است که طبق نتایج مطالعات جدید صلح، خشونت سیاسی یکی از بزرگترین موانع تحکیم جوامع دموکراتیک معرفی شده است. نتایج این مطالعات نشان داده که خشونت سیاسی چگالی روابط اجتماعی را کاهش می‌دهد و کنش‌های مثبت و یا پیوسته را به حداقل می‌رساند و می‌تواند کل سرمایه‌گذاری‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. اگر بپذیریم که اعتماد پیش فرض مشارکت است به نظر می‌رسد خشونت سیاسی تعادل ظریفی که مبنای روابط مبادله اعتماد است را تخریب و تضعیف می‌نماید.” خشونت تاثیر منفی بر مشارکت در انتخابات دارد.” (گارسیا، ۲۰۰۹).

با افزایش شدت خشونت سیاسی، شهروندان کانال‌های عمومی مشارکت را رها می‌کنند و به حوزه‌های خصوصی خود پناه می‌برند، عدم مشارکت‌ها می‌تواند باعث افزایش تعداد افراد مایوس و بی‌پروا شود و ناگهان روند خشونت‌ها را افزایش دهد و به رشد مهاجرت‌ها سرعت بخشد.

نتایج برخی از مطالعات نیز نشان می‌دهند که، تشدید خشونت می‌تواند تهدیدی برای ثبات نهادهای دموکراتیک نیز باشد. (برگمن، ۲۰۰۶) طبق نتایج مطالعات در سه کشور آمریکای مرکزی (السالوادور و گواتمالا) “حمایت از نهادهای سیاسی بین شهروندانی که خشونت را تجربه و یا تهدیدات آن را درک می‌کنند به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد.” (کروز، ۲۰۰۳).

به نظر می‌رسد، خشونت سیاسی نه تنها فضای انتخابات را مسموم، روند مشارکت را محدود و نتیجه انتخابات را مشکوک می‌کند، بلکه سیستم دموکراتیک و مشروعیت حاکمیت را مخدوش و باعث آشفتگی سیاسی نیز می‌شود. خشونت سیاسی حامل نطفه درگیری‌های آینده می‌باشد زیرا خشونت راه همواری برای ادامه درگیری‌ها فراهم می‌آورد، یعنی می‌تواند روند و ماهیت تغییرات اجتماعی را نیز تغییر دهد و جامعه را وارد بحران کند. تلاش برای مدیریت و کاهش خشونت سیاسی به نفع منافع ملی است اگر مسئولان این کار را انجام ندهند باید منتظر بحران‌های جدیدی باشیم. حس قریب الوقوع بودن بحران ممکن است محرکی باشد برای تفکر تازه دانشمندان علوم اجتماعی که برای یافتن راه‌حل‌ها تلاش می‌کنند.

به نظر می‌رسد برخورداری از دانش و تجارب دانشمندان مستقل علوم اجتماعی می‌تواند راهگشا باشد، باید توجه داشت که علوم اجتماعی سهم فراوانی در ارائه خدمات اجتماعی دارند لذا دلیلی وجود ندارد که به علوم اجتماعی اعتماد نشود و علوم اجتماعی را تهدید آمیزتر از سایر علوم و توسعه فناوری بدانیم.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا