گوناگون

جامعه مدنی در بحران کروناویروس

این بحران فراگیر با تحمیل وضعیت اضطراری به جوامع انسانی شکنندگی این جوامع را آشکار نمود و نشان داد آسیبهای اپیدمی محدود به شوکهای مرگ و میر و زیانهای اقتصادی نیست بلکه باید به سایر ابعاد اختلالات اجتماعی و سیاسی نیز توجه داشت.

حسن امیدوار-مستقل/انسانها موجوداتی اجتماعی هستند که در گروهها بیشتر احساس امنیت میکنند اما به نظر میرسد، ویروس کرونا این ارتباطات روتین اجتماعی را به طور جدی مورد تهدید قرار داده و گروههای انسانی را مجبور به ترک اجتماعات و کاهش اتصالات اجتماعی نموده است. این بحران فراگیر با تحمیل وضعیت اضطراری به جوامع انسانی شکنندگی این جوامع را آشکار نمود و نشان داد آسیبهای اپیدمی محدود به شوکهای مرگ و میر و زیانهای اقتصادی نیست بلکه باید به سایر ابعاد اختلالات اجتماعی و سیاسی نیز توجه داشت.
شواهد نشان میدهد همه گیریها میتوانند عواقب اجتماعی و سیاسی مهمی به همراه داشته باشند و به فرسایش ظرفیتهای دولت، افزایش تنشها، ایجاد درگیری در خانواده، بین شهروندان، شهرها، کشورها و ناآرامیها و بینظمی های وسیع شهری منجر شود. به نظر میرسد همانطور که اریک کلینبرگ جامعه شناس دانشگاه نیویورک میگوید ما وارد دورهی جدیدی از درد اجتماعی شده ایم.
از این رو باید به صورت جدی نگران پیامدهای وسیعِ اختلالات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و سایر آثار بحرانِ همه گیری برای انجام اقدامات ترمیمی و تقویتی باشیم. یکی از سازمانهای اجتماعی که میتواند در شرایط بحران کمک حال جامعه باشد، جامعه مدنی سازمان یافته است. جامعه مدنی سازمان یافته نوعی فناوری اجتماعی است که به دنبال توسعه عقلانیت در جامعه و ایجاد تاثیر اجتماعی است که بتواند تغییراتی در جامعه ایجاد نماید.
نگاهی به روند شکلگیری مفهوم جامعه مدنی داشته باشیم؛ در قرن ۱۸ ایده جامعه مدنی به عنوان یک حوزه عمل متمایز از دولت متولد شد، مونتسکیو عقیده داشت دو حوزه برای تفکیک وجود دارد: “سیاست از یک طرف و جامعه مدنی از طرف دیگر”. دو توکوویل نیز جامعه مدنی را محل تولد و وصال فضائل مدنی، مانند مشارکت میدانست و به تعبیر وی جامعه مدنی به عنوان یک نهاد سیاسی عمومی میباید اقدامات دولت را نظارت و رصد نماید و بتواند آن را نقد کند. اما به نظر میرسد، جامعه مدنی در ساختار نوین نیز به عنوان یک فضای عمومی دارای جایگاه مهمی است و نقش واسطه ای بین حوزه فردی و دولت دارد که قادر است بر تحولات اجتماعی تاثیر گذارد.
از آنجا که جوامع همیشه در حال تغییر هستند، آنها با وقایع جهانی، مبارزات، پیشرفتهای خلاقانه فناوریها و اقتصادی شکل میگیرند. از این رو جامعه مدنی امکان و روشی برای مشارکت موثر در این فرایند را فراهم میکند. تجارب تاریخی اپیدمیها نیز نشان میدهد که در زمان شیوع بیماری های همه گیر، شهروندان کمتر به دولتها اعتماد میکنند و نسبت به ارائه اطلاعات موثق از سوی دولت شک و تردیدهایی حاصل میشود و گاهی نیز پیامهای متناقض دولتها باعث سر در گمی و بدگمانی میشود بنابر این ضروری است که بخش دولت رویکردی جامع و جهانی در جهت کاهش تاثیر بیماری همه گیر کرونا اتخاذ کند، که شامل اقدامات اضطراری برای تامین بهداشت و درمان عمومی، شناسایی اثرات اقتصادی، مقابله با شایعات و اطلاعات نادرست و رسیدگی به افراد و گروه های آسیب پذیر باشد و از طرف دیگر از پتانسیلهای بی بدیل جامعه مدنی برای گردآوری افراد جهت اقدام جمعی و بسیج جامعه با رعایت قانون استفاده شود.
از آنجا که همه ما میتوانیم در کاهش سرعت ویروس کرونا سهیم شویم، بهداشت عمومی تحت فشار سازمانهای جامعه مدنی میتواند از طریق آموزش موثر مردم در مورد رعایت پروتکلهای بهداشتی و اشتراک گذاری اطلاعات در رسانه های اجتماعی به شکل حیاتی تقویت شود، همچنین با مطالبه پاسخگو بودن دولت خواستار افزایش شفافیت در مورد شیوع، درمانهای موفق، ارائه آمار میزان مرگ و میر و سایر نتایج و پیامدهای بیماری باشد.
جامعه مدنی سازمانیافته نوعی فناوری اجتماعی است که پاسخگویی اجتماعی برای رفع نگرانیها و مطالبات مردم با شیوه های مسالمت آمیز را فراهم و تجویز میکند جامعه مدنی با حفاظت از آزادیهای فردی و جمعی، توانمندسازی جوامع را در نظر دارد زیرا سازمانهای جامعه مدنی به بخشهای خاموش جامعه و به حاشیه رانده شدگان گوش میدهد و به ارتقای آگاهی اجتماعی کمک میکند. همچنین جامعه مدنی از تغییرات نیز حمایت مینماید.
در ضمن باید توجه داشت جامعه مدنی در تلاش است تا سیاستها و استراتژیهای جدیدی را توسعه دهد، چون حکومتها هزینه های سلامت انسانها را در برابر سلامت اقتصادی میسنجند ولی زمانی میتوان یک سیاست قابل اجرا تدوین نمود که همه متغییرها در نظر گرفته شوند تا با فراهم کردن راهی برای مشارکت افراد در امور، به تقویت سرمایه اجتماعی کمک کند تا از برخوردهای خشونت آمیز و مخرب بین مردم و حکومت اجتناب شود.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا