زنان

مصائب زنان نان‌آور در عصر کرونا

معمولاً تأکید و توجه به وضعیت کار و زندگی زنان سرپرست خانواده، در لابه‌لای گزارش‌ها و تحلیل و تفسیرهای انتشاریافته در رسانه‌ها در سایه قرار می‌گیرند و دربارهٔ آن‌ها کمتر خبر و گزارشی منتشر می‌شود. زنان سرپرست خانواده در میهن‌مان ایران در فقر مطلق به‌سر می‌برند.با ژرفش بحران اقتصادی و رشد تورم و گرانی سرسام‌آور، سطح زندگی و وضع معیشت میلیون‌ها هم‌وطن ما با سقوط فاحش روبرو گردیده است، در این میان زنان سرپرست خانوار از این بحران بیشترین تأثیر را بر زندگی خود لمس می‌کنند. وضعیت معیشت این زنان محروم و زحمتکش در سال‌های اخیر و با توجه به جهت‌گیری سیاست‌های اقتصادی- اجتماعی ارتجاع حاکم، وخیم‌تر از قبل شده و فقر با زشتی و پلشتی‌هایی افزون‌تر خود بر زندگی آنان سایه افکنده است…

همدلی، ستاره لطفی: کرونا فقط یک بیماری نیست که تنها عوارض بهداشتی و سلامتی برای بشریت به همراه داشته باشد، این ویروس نامریی و ریزنقش تبعات مختلفی دارد و می‌تواند‌ تمام زوایای زندگی بشری را متاثر از وجود خود کند؛ به نحوی که می‌توان تبعات اقتصادی، اجتماعی و … آن را به اندازه تبعات سلامتی‌اش مخاطره‌آمیز و شوم دانست.
یکی از اقشاری که از تاثیرات منفی کرونا در امان نیستند، زنان سرپرست خانوارند، زنانی که جبر زمانه نقش آنان را افزایش داده و علاوه بر ایفای نقش خود به عنوان یک زن، باید نقش نان‌آور خانواده را نیز به دوش بکشند.
البته همه زنان سرپرست خانوار از نظر اقتصادی، نیازمند تلقی نمی‌شوند و تعدادی از آنان دارای تمکن مالی، درآمد و شغل مناسب هم هستند، اما درصدی از این افراد شرایط درآمدی مناسبی ندارند و حتی قبل از شیوع کرونا وضعیت اقتصادی بسامانی نداشتند، کرونا نیز مانند طوفانی سهمگین به ناگاه از راه رسید و بساط درآمد نیم‌بند آنان را چنان درهم‌نوردید و مچاله کرد که حال آنان برای مرتفع کردن نیازهای اولیه خود به حدی ناتوان شدند که نیازمند دریافت خدمات نهادهای حمایتی هستند.
پیش از کرونا نیز مشکلات اقتصادی به‌علاوه فشارهای روانی، تنهایی، ناامیدی و به دوش کشیدن بار مشکلات زندگی، زنان سرپرست خانوار را به قشری آسیب‌پذیر و نیازمند حمایت تبدیل کرده بود، اما با ظهور کرونا و تاثیرات همه‌جانبه بر زندگی مردم این موضوع بغرنج‌تر شده است، بـه گونه‌ای که اکنون این گروه از زنـان بـه صـورت مسـئله‌ای اجتمـاعی مطـرح مـی‌شـوند.
تعداد زنان نان‌آور خانواده در کشور کم نیستند. آمارها می‌گویند نزدیک به چهار میلیون زن سرپرست خانوار در کشور وجود دارد که یک تنه بار زندگی را به دوش می‌کشند. فاطمه یکی از آنان است با چهار فرزند دختر که یکی از آنان با بیماری کلیوی می‌جنگد و هر چند روز یک بار مجبور است برای انجام دیالیز راه بیمارستان را در پیش بگیرد. او قبل از کرونا در بخشی از منزل کوچک اجاره‌‌‌ای‌اش با چرخ قدیمی برای مشتریان خیاطی می‌کرد. کرونا که آمد و بساط مهمانی و دورهمی‌‌‌‌ها را جمع کرد، مشتریان خیاطی فاطمه نیز سقوط کردند تا درآمد او از زیر خط فقر به زیر خط فلاکت سقوط کند. فاطمه به همدلی گفت:«هر سال نزدیک به نوروز و عید درآمدم از دوخت و دوز خوب بود، اما عید امسال به خاطر شیوع کرونا دیگر کسی دل و دماغ دید و بازدید عید و جمع‌‌‌‌های دوستانه را نداشت. بنابراین لباسی را هم سفارش ندادند. من سال‌‌‌‌های قبل نزدیک سال نو روزی بیشتر از ده لباس سفارش دوخت می‌گرفتم، اما ماه پایانی سال گذشته روی هم رفته حتی ده تکه لباس هم ‌نتوانستم سفارش بگیرم و بدوزم. بنابراین در این وضعیت، بی‌درآمدی مجبور شدم‌ پولی را که برای اجاره منزل کنار گذاشته بودم برای هزینه دوا و درمان بیماری دخترم بپردازم. همین باعث شد اجاره اسفند و فروردین را پرداخت نکنم . البته صاحبخانه‌ام زن خوبی است و تا حالا حرفی نزده است، اما می‌دانم او هم سرپرست خانوار است و منبع درآمدش همین اجاره ماهانه است که من پرداخت می‌کنم. حالا مانده‌‌‌‌‌ام اگر این روند ادامه داشته باشد، تکلیف من و امثال من چیست که هیچ پشتوانه مالی و عاطفی به جز دستان چروکیده و چشمان کم‌سوی خودمان را نداریم.
شمسی نیز زن نان‌آور خانواده‌‌‌ای است که با دو فرزند دانش‌آموزش، مادر پیرش را نیز سرپرستی می‌کند. معیشت شمسی با مدارس و دانش‌آموزان گره خورده بود. او بوفه‌ مدرسه‌ای را در اجاره داشت و در زنگ تفریح به دانش‌آموزان‌ مواد خوراکی، ساندویج‌‌‌‌های خانگی، چای و… می‌فروخت. از زمانی که کرونا مدارس را به تعطیلی کشاند، درآمد شمسی نیز تعطیل شد، اما هزینه‌‌‌‌هایش نه!
شمسی بدون هیچ درآمدی باید مثل گذشته نیازهای مالی خانواده را پوشش دهد، خواسته‌های بچه‌‌‌‌هایش را جامه عمل بپوشاند و هزینه‌‌‌‌های درمانی مادر پیرش را بپردازد. خودش در این رابطه به همدلی گفت: «درآمدم با تعطیلی مدارس تعطیل شد، اما هزبنه‌‌‌‌های زندگی‌‌‌‌‌ام جاری است. علاوه بر نیازهای خوراکی و تغذیه خانواده، خواسته‌‌‌‌های فرزندان دانش‌آموزم بر من فشاری مضاعف است. آموزش و پرورش هر روز یک ساز می‌زند و من توان حرکت با این سازها را ندارم. بچه‌‌‌‌هایم گوشی همراه ندارند که هوشمند یا غیر هوشمند باشد، خودم نیز یک گوشی قدیمی دارم که قابلیت نصب برنامه‌‌‌‌های آموزش از راه دور آموزش و پرورش را ندارد. بنابراین هر دو فرزندم از زمان تعطیلی مدارس هیچ آموزشی دریافت نکردند. علاوه بر اینها هزینه‌‌‌‌های درمانی مادرم بالاست، مدت‌هاست تصمیم داشتم برایش سمعک بخرم، اما حتی آن زمان هم که کار داشتم زورم به خرید آن نمی‌رسید، حالا حتی نمی‌توانم عینک‌اش را عوض کنم که تار نبیند و به در و دیوار نخورد!»
وی تأکید کرد:«درد ما زنان سرپرست خانوار یکی دو تا نیست. ما با مجموعه‌‌‌ای از مشکلات دست به یقه هستیم، اما کرونا وضعیت را بدتر کرد و زندگی ما را دشوارتر از قبل! در حال حاضر مشکلات مالی من به حدی رسیده است که شروع به فروختن وسایل خانه‌‌‌‌‌ام در سایت دیوار کرده‌ام، آن هم با نصف قیمت! هفته گذشته اتویم را فروختم تا بتوانم مقداری گوشت و مواد غذایی برای بچه‌‌‌‌هایم بخرم. شاید این هفته نوبت جارو برقی شود یا قرعه به نام وسیله دیگری بیفتد. مشخص نیست این وضعیت تا کی ادامه دارد و ما تا کی در این اضطراب و سردرگمی روز را به شب و شب را به روز برسانیم.»
بی‌شک نمی‌توان زنان سرپرست خانوار را قربانی و منفعل در برابر شرایط اجتماع دانسـت، بسیاری از آنان در فعالیت‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و… در سطح جامعه دوش به دوش مردان و حتی گاهی بهتر و تاثیرگذارتر از آنان ظاهر می‌شوند، اما واقعیت این است که کرونا شرایط فعالیت و کار را برای بخش زیادی از زنان نان‌آور خانواده سخت کرده است. تجربه‌‌‌‌های شخصی این زنان در گفت‌وگو با رسانه‌‌‌‌ها نیز موید این موضوع است.
امید است چرخ قوانین حمایتی از زنان همچنان بر مدار ناکارآمدی نچرخد و اقدامات نهادها و سازمان‌های حمایتی در راستای بهبود وضع زندگی زنان سرپرست خانوار باشد که کرونا خواب آنان را آشفته کرده و‌ترسی دو چندان بر جان آنها انداخته است.
امید است زنانی که بنا به هر دلیلی سرپرستی خانواده بر دوش‌شان سنگینی می‌کند، بتوانند با جذب حمایت‌‌‌‌های قانونی به زندگی و معیشت خود سروسامان بدهند تا شاید بتوانند از این کویر وحشتی که کرونا خلق کرده است، به سلامت عبور کنند‌.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا