گوناگون

‌پایان غیر علنی‌ها‌ در مجلس یازدهم؟

نماینده اشنویه، اما یکی از نمایندگانی است که جلسات غیرعلنی را «بی‌خاصیت‌ترین جلسات مجلس» می‌داند. او توضیح می‌‌دهد که این جلسات هنگام تصمیمات فوری و عاجل و در شرایطی که ابهامات زیادی درباره موضوع وجود دارد، برگزار می‌شود…

فلاحت‌پیشه: جلسات غیر علنی ‌ ظلم به مجلس بود

شرق: مجلس دهم را باید رکورددار غیرعلنی‌ها دانست. هرچند تعداد دقیق جلسات غیرعلنی هنوز مشخص نیست، اما نمایندگان اتفاق نظر دارند که عدد نهایی بیش از مجالس قبلی خواهد بود. از موضوعات متعدد اقتصادی گرفته تا امنیتی، همگی محل بحث جلسات غیرعلنی مجلس بودند. دامنه موضوعات غیرعلنی از افزایش قیمت بنزین و اعتراض‌های آبان، نوسان‌ها و افزایش قیمت ارز، سیل، زلزله تا ترور سردار سلیمانی گسترده است و آخرین غیرعلنی‌ها هم حول محور کرونا برگزار شده است. اغلب اطلاعات رسمی از جلسات غیرعلنی مجلس، توضیحات کلی و کوتاه رئیس مجلس پس از پایان جلسه است. این عدم شفافیت تا جایی بود که حتی در موضوعی مثل بنزین درباره محتوای جلسات غیرعلنی اختلاف‌نظر وجود داشت. رئیس مجلس معتقد بود که خبر افزایش قیمت را به نمایندگان داده اما در مقابل عده‌ای تأکید می‌کردند که مجلس در جریان این تصمیم نبود. شاید به همین دلایل در همه این سال‌ها هم برگزاری جلسات مجلس پشت درهای بسته، مخالفان و منتقدانی در بین نمایندگان داشته است. حشمت‌الله فلاحت‌پیشه یکی از همین نماینده‌هاست که در آخرین روزهای دهمین مجلس نامه‌ای انتقادی خطاب به رئیس مجلس نوشته است. فلاحت‌پیشه از این نوشته که «بسیاری از رویدادها و تصمیمات مؤثر چهار سال گذشته در جلسات غیرعلنی مطرح شده» و «عدم اطلاع مردم از آن در ارزیابی‌های منفی عملکرد مجلس دهم و نمایندگان اثر داشته است». عبدالکریم حسین‌زاده، نایب‌رئیس فراکسیون امید هم معتقد است فارغ از مباحث مطرح‌شده، جلسات غیرعلنی «هیچ‌گونه خروجی مشخصی» نداشته است. اسدالله عباسی، سخنگوی هیئت‌رئیسه، اما در مقابل معتقد است که این جلسات غیرعلنی برای وقت‌کشی نبوده و موضوعات مطرح‌شده در آن مورد بررسی و پیگیری قرار گرفته است.

محرمانه یا طبقه‌بندی خودساخته؟

فلاحت‌پیشه که یک سالی هم رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم بود، از علی لاریجانی پرسیده است:‌ «در این شرایط قرار است تا چه زمانی طبقه‌بندی محرمانه خودساخته این جلسات ادامه داشته باشد. با توجه به اینکه اجازه انتشار نطق‌های جلسات غیرعلنی مسبوق به سابق است توضیح دهید که آیا جلسات غیرعلنی طبقه‌بندی دیگری دارد». او نوشته که بارها درخواست کرده تا نطق‌هایش در جلسات غیرعلنی منتشر شود اما این درخواست از سوی هیئت‌رئیسه بی‌جواب مانده است: «با کمال تأسف چنین برخوردهای خلاف قانون توسط هیئت‌رئیسه نگرانی‌ها در مورد صیانت از اسناد مربوط به جلسات غیرعلنی را افزایش می‌دهد و به همین دلیل بارها اعلام کردم که تعدد جلسات غیرعلنی مجلس بزرگ‌ترین ظلم به مجلس دهم بوده است. امیدوارم جناب‌عالی در این رابطه به وظیفه قانونی خود عمل کنید». نماینده اسلام‌آباد حتی در اظهارنظرهای قبلی جلسات غیرعلنی را «کلاه گشادی» دانسته بود که بر سر مجلس دهم گذاشته شد. نکته دیگر مورد اشاره او «توجیهی‌بودن» جلسات غیرعلنی بود. او توضیح داده بود که «هیچ‌یک از جلسات غیرعلنی مجلس دهم با هدف تصمیم‌گیری برگزار نشده، بلکه توجیهی برای جلساتی بود که در خارج از مجلس برگزار شد». به گفته او «در جلسات غیرعلنی آقای لاریجانی به عنوان رئیس مجلس نفس این مجلس را می‌گیرد».

سخنگوی هیئت‌رئیسه: در وضعیت قرمز نباید به رسانه‌های بیگانه کد بدهیم

جلسات غیرعلنی هنوز عدد دقیقی ندارند. با این حال اسدالله عباسی، سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس هم که از این جلسات دفاع می‌کند به تعدد آنها اذعان دارد. عباسی در گفت‌وگو با «شرق» تعدد این جلسات را به دلیل مقتضیات کشور در این سال‌ها و به‌ویژه سال گذشته می‌داند: «ما در سال گذشته با تحریم، فروش‌نرفتن نفت، مسائل اقتصادی و معیشت مردم مواجه بودیم. بنابراین لازم بود جلسات غیرعلنی شود و تصمیماتی بگیریم. مگر در طول تاریخ چند بار ویروس کرونا بوده است؟ یا چند بار شرایطی مثل بنزین داشتیم؟ یا دی ماه گذشته؟ یا نوسان ارز که شاهد بودید؟ این شرایط ویژه و خاص امروز است». او درباره نحوه تصمیم‌گیری در‌این‌باره می‌گوید: «ابتدا موضوع جلسه و غیرعلنی‌بودن آن در هیئت‌رئیسه مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. غیرعلنی‌شدن جلسه به این دلیل است که بعضی از مباحثی که قرار است مطرح شود، دسته‌بندی باشد. از سوی دیگر ممکن است که اظهارنظرها درباره موضوع موجب التهاب در جامعه شود. به‌هرحال گاهی موضوعات سری است و نمی‌توانیم همه مباحث را به مردم بگوییم. مردم نمایندگانی را انتخاب کردند تا آنها تصمیم بگیرند. مواضع نماینده‌ها هم باید شفاف و روشن باشد». عباسی ادامه می‌دهد: ‌«نکته دیگر این است که این جلسات با هر موضوعی که بوده پس از برگزاری صحبت‌ها در هیئت‌رئیسه یا کمیسیون‌های مرتبط مورد ارزیابی قرار گرفته و ابعاد گزارش بررسی شده است. این‌طور نبوده که در این جلسات فقط مباحثی مطرح شود و وقت مجلس هدر برود. پس از جلسه همه مباحث بررسی شده و اگر جایی لازم بوده که تصمیمی گرفته شود به کمیسیون‌ها‌ی تخصصی ارجاع داده شده است». او به انتقادها درباره تعدد این جلسات و منافات آن با شفافیت پیش‌بینی‌شده در قانون اساسی برای مذاکرات مجلس هم می‌گوید: «جلساتی که در دستور قرار می‌گیرد از رادیو پخش می‌شود. اما گاهی اتفاقاتی مثل افزایش قیمت بنزین یا مقوله‌ای امنیتی پیش می‌آید و مسئولان قرار است به نمایندگان گزارش دهند. وقتی پای مسائل اطلاعاتی و امنیتی در میان است قرار نیست مردم مشارکتی در آن داشته باشند. یا سال گذشته مجلس جلساتی با بعضی از دستگاه‌ها داشت که به صورت غیرعلنی برگزار شد و پس از آن برخی مباحث و موضوعات در دستور کار جلسات علنی قرار گرفت. وقتی پای منافع مردم و مصالح نظام در میان بود آنها را به جلسات علنی می‌آوردیم. بخشی از جلسات غیرعلنی هم مربوط به ابعاد نظارتی مجلس بوده است. بنابراین نیاز نیست همه مراحل یک تحقیق و تفحص در جلسات علنی مطرح شود». نماینده رودسر اضافه می‌کند: «ما نماینده مردم هستیم و می‌‌‌توانیم به مردم گزارش دهیم. اما عمده هدف از این کار این بوده که به رسانه‌های بیگانه درباره وضعیت کشور کد ندهیم. اگر وضعیت کشور قرمز باشد و شرایط خاصی حاکم باشد شما راضی هستید که در مجلس پخش شود و آنها هم سوءاستفاده کنند؟».

بی‌خاصیت‌ترین جلسات مجلس

عبدالکریم حسین‌زاده، نماینده اشنویه، اما یکی از نمایندگانی است که جلسات غیرعلنی را «بی‌خاصیت‌ترین جلسات مجلس» می‌داند. او توضیح می‌‌دهد که این جلسات هنگام تصمیمات فوری و عاجل و در شرایطی که ابهامات زیادی درباره موضوع وجود دارد، برگزار می‌شود؛ بنابراین به گفته حسین‌زاده «باید در جلسه غیرعلنی همه مسائل کاملا شفاف مطرح شود تا تمام ابهامات برطرف شده و قاطعانه‌ترین تصمیم در کمترین زمان با بالاترین تأثیرگذاری گرفته شود. تصمیم نهایی نیز «تبدیل به خروجی مشترک بین مجلس و هر نهادی که جلسه غیرعلنی با آن برگزار شده، شود». این در حالی است که «در این جلسات همه بررسی‌ها و مسائل، قول‌ها و وعده‌ها شفاهی است و هیچ‌ تعهد کتبی‌ای از این جلسات بیرون نمی‌آید». حسین‌زاده می‌گوید: «من به یاد ندارم که در جلسات غیرعلنی تصمیمی گرفته باشیم که ضمانت اجرائی داشته و به خروجی و نتیجه مشخصی رسیده باشد. اغلب در این جلسات پس از گزارش نهاد مربوطه تعدادی از نمایندگان صحبت می‌کنند و در آخر هم رئیس جلسه موضوع را جمع‌بندی و توصیه‌هایی را مطرح می‌کند. بنابراین جلسات غیرعلنی ما بیشتر وقت‌کشی بوده تا جلسه‌ای برای تصمیم‌گیری ساختارمند». حسین‌زاده اضافه می‌کند: «مدافعان جلسات غیرعلنی مجلس یک مثال بزنند که جلسه غیرعلنی مجلس منتج به جلسات علنی صحن، کمیسیون و تصمیم‌گیری نهایی شده است. ما نباید در شفاف‌سازی موضوع و گزارش‌دادن به مردم تعارف داشته باشیم. دعوت می‌کنم که به صورت شفاف یک مورد را توضیح دهند که به خروجی مشخصی رسیده است». اما نکته دیگر خلأ آیین‌نامه داخلی مجلس درباره جلسات غیرعلنی است. جایی که هیچ ‌سازوکار مشخصی برای این جلسات پیش‌بینی نشده است. به گفته نماینده نقده و اشنویه «مردم عموما تصور می‌کنند که در جلسات غیرعلنی اتفاق مهمی رخ‌ می‌دهد. ما نیز چنین نگاهی به جلسات غیرعلنی داریم اما چرا هیچ سازوکاری برای آن در آیین‌نامه مجلس تعریف نشده است؟» او تأکید می‌کند که «جلسات غیرعلنی هیچ نوع سازوکار مشخصی برای رسیدن به خروجی و البته شفافیت در مقابل مردم ندارد». مجلس دهم در حالی به پایان می‌رسد که بسیاری از نمایندگان آن کرسی خود را به کسان دیگری در پارلمان یازدهم می‌دهند. آیا آن‌ها به این رویه پایان خواهند داد.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا