زحمتکشان

سونامی بیکاری؛ بیکاری آماری، بیکاری دیداری

معاون اول رئیس جمهور می‎گوید تقاضای بازار کار کم شده است. این در حالی است که قبل از این هم بیکاری دو رقمی بود و حالا احتمالا با سونامی بیکاری رو‎به‎رو می‎شویم….

به گزارش خبرنگار ایلنا، آیا سونامی بیکاری در راه است؟ حتی گمانه‎زنی در این زمینه هم تن صد‎ها هزار شاغل و جویای کاری را که با مساله کار کردن درگیر هستند، می‎لرزاند، اما حتی اگر قرائن و شواهد و پیش‎بینی‎ها را کنار بگذاریم، یک اظهارنظر که به تازگی از طرف یکی از مقامات عالی اجرایی بیان شده، ثابت می‎کند که اوضاع شغل خوب نیست و احتمالا بدتر هم می‎شود.

اسحاق جهانگیری، دوشنبه (۲۹ اردیبهشت) در دومین جلسه شورایعالی فنی و حرفه‌ای و مهارتی گفت: کاهش تقاضا در بازار کار از یک میلیون به ۷۰۰ هزار نفر رسیده است. هر چند او این اطلاعات را به عنوان مقدمه‎ای برای حرف دیگرش، یعنی لزوم نوسازی صنایع و مهارت‎آموزی، ارائه داد، اما در شرایطی که بیکاری به عنوان یکی از حادترین مشکلات اقتصادی کشور همچنان دو رقمی است، کاهش ۳۰۰ هزار نفری تقاضای بازار کار به معنای این است که یک سونامی قریب‎الوقوع بیکاری در راه است.

بیکاری آماری، بیکاری دیداری

مرکز آمار بر اساس اطلاعات سال گذشته می‎گوید که بیکاری در ایران کم شده است. مطابق گزارش این مرکز در کل سال ۱۳۹۸ نسبت به سال ۱۳۹۷ در حدود ۴۳۰ هزار نفر به خالص آمار شاغلان افزوده شده که این میزان افزایش تقریبا معادل متوسط افزایش سالانه از ابتدای سال ۱۳۹۲ تا پایان سال ۱۳۹۸ یعنی رقم ۴۲۸ هزار نفر بوده است.

اینکه نیروی کار ما در بسیاری مواقع مهارت لازم را ندارد و باید به این مهم توجه شود، حرف درستی است، اما نباید اینطور جلوه داده شود که همه چیز مربوط به این است. در واقع مشکلات بازار کار عمیق هستند و ریشه در شرایط اقتصادی و شیوه‎های اجرایی دارند. وقتی این مسائل رفع شوند، البته باید مهارت‎آموزی را هم در دستور کار قرار داد و افراد متخصص برای صنایع و کار‎های جدید تربیت کرد

در این گزارش همچنین عنوان شد که از مجموع ۶۱ میلیون و ۶۶۶ هزار نفر جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر در سال مورد بررسی، حدود ۴۴.١ درصد در گروه جمعیت فعال و ۵۵.٩ درصد در گروه جمعیت غیرفعال قرار دارند. علاوه بر این ٨٩.٣ درصد از جمعیت فعال کشور در زمره افراد شاغل و ١٠.٧ درصد این گروه در زمره افراد بیکار قرار داشته‌اند.

جمعیت فعال، حاصل جمع جمعیت شاغل و جویای کار (بیکار) و جمعیت غیرفعال افرادی را که صرفا محصل، خانه‌دار یا دارای درآمد بدون کار می‌باشند، شامل می‌شود.

همچنین بررسی نرخ بیکاری افراد ١۵ ساله و بیش‌تر در فصل زمستان گذشته نشان می‌دهد که ١٠.۶ درصد از جمعیت فعال (شاغل و بیکار) بیکار بوده‌اند که این شاخص، نسبت به فصل مشابه در سال ١٣٩٧ معادل ۱.۷ درصد کاهش یافته است و نیز نرخ بیکاری جوانان ١۵ تا ٢۴ ساله در زمستان سال ۱۳۹۸ نسبت به فصل مشابه سال قبل ۲.۴ درصد کاهش داشته است.

برخی از مسئولان علاقه‎مند هستند با دید مثبت به این آمار و ارقام نگاه کنند. با وجود این حتی اگر موضوع کرونا را کنار بگذاریم و فرض کنیم صد‎ها هزار کارگر رسمی و غیررسمی بیکار شده، یکی دو ماه بعد سر کار بازمی‎گردند، بازهم شرایط مناسب نیست. در کشوری که به صورت معمول سالانه حدود یک میلیون نفر به تعداد افراد جویای کار آن اضافه می‌شود، تنها تقاضای ۷۰۰ هزار شغل وجود دارد. تازه به دلایل مختلف همین میزان شغل خالص هم در سال ایجاد نمی‎شود. سالانه حدود ۴۳۰ هزار شغل خالص ایجاد شده و این یعنی حدود ۶۰۰ هزار نفر به جمعیت بیکاران اضافه می‎شود.

آیا همه چیز به مهارت نیروی کار برمی‎گردد؟ آیا فکر نوسازی صنایع فکر خوبی است و اگر هست تا چه حد شدنی است؟ آیا اصلا باید به فکر راه‌اندازی کارخانه‎های بزرگ بود که شیوه تامین مالی سخت‎تری دارند و شرایط تحریم ما را با مشکل مواجه می‎کند یا بهتر آن است که به فکر مشاغل خرد باشیم و شیوه‎های تامین مالی را هم عوض کنیم؟

اول بروکراسی را حذف کنید

گشواد منشی‌زاده (کارشناس روابط کار) به ایلنا می‎گوید: شرایطی که در آن قرار داریم باعث می‎شود امیدها برای بهبود بازار کار از بین برود. اکنون برخی مسائل را به ماجرای شیوع کرونا گره می‎زنند. بی‌شک این بیماری و ممنوعیت‎ها و محدودیت‎های ایجاد شده موثر هستند، اما واقعیت این است که بدون کرونا هم شرایط خوب نبوده و نیازمند تغییرات بنیادین بوده‎ایم.

او ادامه می‎دهد: به طور کلی در بعد کلان باید تصمیماتی گرفت که شاخص‎های اقتصادی بهبود یابند. وقتی رشد اقتصادی منفی است یعنی بیکاری، تورم و … هم وضعیت خوبی ندارند. بر این اساس قبل از هر چیز باید به فکر بهبود رشد اقتصادی بود.

این کارشناس روابط کار همچنین به برنامه‎هایی که می‎توان اجرا کرد تا اندکی شرایط بهتر شود، اشاره و عنوان می‎کند: درصد بالایی از مشکلات ناشی از این است که منابع لازم برای سرمایه‎گذاری وجود ندارد. اینطور ما نمی‎توانیم کارخانه‎های بزرگ بزنیم و سرمایه‎‌گذاری‎های کلان داشته باشیم. بر این اساس باید به فکر تامین منابع از شیوه‎های دیگر بود.

او ادامه می‎دهد: سرمایه‎گذاری روی مشاغل خرد و کارآفرینی روش مناسبی است، به شرط اینکه ما موانع را برداریم و بروکراسی را کم کنیم. در کشور ما برای صدور مجوز‎ها و تاییدیه‎ها قبل و حین کار مشکلات زیادی وجود دارد. این مشکلات کارآفرینان را خسته می‎کند و ممکن است افراد را به فکر این بیندازد که سرمایه خود را در جاهای دیگر ببرند. بر این اساس باید موانع را برداشت و شرایط کسب و کار‌ها را تسهیل کرد.

مرکز آمار بر اساس اطلاعات سال گذشته می‎گوید که بیکاری در ایران کم شده است. مطابق گزارش این مرکز در کل سال ۱۳۹۸ نسبت به سال ۱۳۹۷ در حدود ۴۳۰ هزار نفر به خالص آمار شاغلان افزوده شده که این میزان افزایش تقریبا معادل متوسط افزایش سالانه از ابتدای سال ۱۳۹۲ تا پایان سال ۱۳۹۸ یعنی رقم ۴۲۸ هزار نفر بوده است

منشی‎زاده درباره لزوم مهارت‎آموزی می‎گوید: اینکه نیروی کار ما در بسیاری مواقع مهارت لازم را ندارد و باید به این مهم توجه شود، حرف درستی است، اما نباید اینطور جلوه داده شود که همه چیز مربوط به این است. در واقع مشکلات بازار کار عمیق هستند و ریشه در شرایط اقتصادی و شیوه‎های اجرایی دارند. وقتی این مسائل رفع شوند، البته باید مهارت‎آموزی را هم در دستور کار قرار داد و افراد متخصص برای صنایع و کار‎های جدید تربیت کرد.

مهارت‎آموزی؛ فرافکنی یا راهکار؟

بیش از یک دهه است که در مباحث مربوط به بازار کار بحث مهارت‎آموزی مطرح می‎شود. برخی از افراد به ویژه مسئولان در مواردی سعی دارند چنین القا کنند که اگر کسی کار بلد باشد، بیکار نمی‎ماند. در این فرض دو مشکل اساسی وجود دارد. اول اینکه اگر نیروی جویای کار مهارت ندارند، این کم‌کاری نهاد‎های دولتی است و اینکه یک مقام بلند مرتبه اجرایی از این مساله انتقاد کند، عجیب و غریب است. در واقع جای انتقاد باید دنبال رفع مشکل باشد و مدارس و مراکز آموزش عالی را اصلاح کند. ایراد دومی که به این فرض وارد است این است که انگار اقتصاد ایران ظرفیت لازم برای ایجاد شغل برای همه بیکاران را دارد. رابطه مستقیمی بین کیک اقتصاد و ایجاد شغل هست و کیک اقتصاد را سرمایه‎گذاری داخلی و خارجی بزرگ می‎کند. اینطور نیست که اگر امروز همه بیکاران تبدیل به افرادی ماهر و متخصص شوند، سر کار بروند. باید سرمایه‌گذاری را افزایش داد و این مهم منوط به اصلاحات بنیادی در سطح کلان است.

« هپکـو» همچنان در انتظار

همدلی: کارگران هپکو از روز یکشنبه در خصوص وضعیت تولید در شرکت دست به اعتراض در فضای کارخانه زده‌اند.
داستان مشکلات هپکو داستان امروز و دیروز نیست، متاسفانه این نام مدت‌هاست که گرفتاری و تعطیلی و اعتراض را به اذهان متبادر میکند و امسال که حدود ۶۰ روز از سال ۹۹ میگذرد، کارگران این شرکت دوباره دست به اعتراض البته در محوطه کارخانه زده‌اند و خواستار اعمال مدیریت درست در عقد قراردادهای کاری هستند.
ابوالفضل رنجبر نایب ‌رئیس شورای اسلامی کار هپکو نیز در جلسه‌‌ای که به مناسبت روز کارگر با حضور استاندار مرکزی برگزار شد چند سوال مطرح کرد و گفت:«چرا با وجود اینکه مدیرعامل شرکت ۶ ماه است اعلام استعفا کرده است، مجموعه مدیریت ارشد استان به این وضعیت رسیدگی نمی‌کند؟ مدیری که استعفای خود را در دست دارد قطعا انگیزه‌‌ای برای تولید و گرفتن پروژه برای هپکو ندارد» و امروز پس از گذشت سه هفته از این سوالات هنوز وضعیت هپکو در همان پله قرار دارد. عبدلی رئیس شورای کار هپکو پیش از این گفته بود که این شرکت سال ۹۸ را با تولید تنها ۱۰ دستگاه ماشین آلات به پایان رساند که آن هم مربوط به پروژههای قبلی شرکت بود و در حال حاضر هم ۱۰ دستگاه در خط تولید دارد که با کمبود قطعات ‌‌روبه‌روست. او عقیده دارد که دلیل این وضعیت این است که مدیریت فعلی اهتمامی برای تهیه کار و مواد اولیه ندارد و این شرایط مورد اعتراض کارگران هپکوست. وی در خصوص اعتراضات روزهای گذشته کارگران این شرکت نیز به ایسنا گفت: این اعتراضات به هیچ عنوان رویکرد اعتصاب ندارد، چراکه کارگران همزمان به کار نیز مشغولند، اما عملکرد مدیریت شرکت باعث شده است که کارگران معترض باشند. رضا عبدلی با تاکید بر اینکه وظیفه مدیریت یک واحد صنعتی این است که قرارداد کاری منعقد کند تا کارگران به تولید مشغول باشند، افزود: متاسفانه هشت ماه از مدیریت عاملی «روغنی» در شرکت هپکو و مدیریت «غلامی» در هپکوی اراک میگذرد، اما دراین مدت حتی یک قرارداد و کار جدید برای شرکت جذب نشده است و هر بار به بهانه‌هایی همچون کرونا شرکت را تعطیل میکنند در حالی که دیگر صنایع بزرگ استان مانند ماشین سازی و آذرآب و… در همین شرایط فعالند و کارگران مشغول کارند. وی با اشاره به اینکه در حال حاضر تنها ۱۰ درصد ظرفیت شرکت مشغول به‌کار است و ۵۰ درصد کارگران در شرکت حضور دارند، گفت: این روزها تمامی تولیدی که در شرکت در حال انجام است مربوط به قراردادها و پروژههای قبلی است و کارگران برای همین میزان اندک کار در خط تولید با دل و جان فعالند، اما به عنوان شورای کار از کارگران درخواست کرده ایم که پس از تعطیلات عید فطر به صورت کامل به کار بازگردند و این مدیریت است که باید برای کار در هفته آینده تدبیری بیندیشد چراکه کارگران تعطیلی شرکت را نمی‌پذیرند. عبدلی تصریح کرد: مدیریت یک شرکت باید به جای تعطیل کردن یک مجموعه صنعتی به دنبال عقد قرارداد و آوردن کار باشد، اما دائما به بهانه کرونا، نبود نقدینگی و ندادن ضمانت نامه بانکی از سوی بانک برای عقد قرارداد، در پی تعطیلی کارخانه هستند. کارگران هم به دنبال کار کردن و دریافت حقوق شان، هرچند حقوق فروردین هنوز پرداخت نشده و فردا هم که اردیبهشت به پایان می‌رسد. وی با بیان اینکه کارگران نه تنها با معوقات سال ۹۹ مواجه هستند، بلکه برخی از مطالباتی که از سال ۹۵ و ۹۶ دارند هم هنوز تسویه نشده و شاید این مطالبات به رقمی حدود یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان برسد، افزود: علاوه بر معوقات، از اواخر سال گذشته تاکنون ۸۶ نفر از پرسنل بازنشسته شده‌اند که جذب نیرو در این خصوص صورت نگرفته و شرایط حاکی از آن است که هپکو برای رفع مشکلات خود حامی ندارد. ‌رئیس شورای اسلامی کار هپکو تاکید کرد: شرکت برای پروژههای خود نیازمند ضمانت نامه بانکی است، اما هیچ بانکی حاضر به همکاری و حمایت از این واحد صنعتی بزرگ نیست، با وجود تاکیدات دولت مبنی بر حمایت از هپکو، اما عملا اتفاقی تاکنون رخ نداده است، آقایان روغنی(مدیرعامل شرکت هپکو)، غلامی(مدیر هپکوی اراک) زندی(‌رئیس هیات مدیره شرکت) و شیری(عضو هیات مدیره) باید به دنبال جذب کار برای هپکو باشند چراکه بابت همین مهم حقوق دریافت میکنند، اما صرفا به دنبال تعطیل کردن شرکت هستند. وی گفت: ۲۹ آذرماه ۹۸ جلسه ویژه شرکت هپکو با حضور معاون اول ‌رئیس جمهور در تهران برگزار شد و قرار بود ظرف دو هفته تکلیف این شرکت مشخص و سهامدار جدید معرفی شود، اما تا امروز که اواخر اردیبهشت ماه ۹۹ هستیم همچنان در بلاتکلیفی به سر می‌بریم، سازمان خصوصی سازی هم کاری برای هپکو نکرد و پرداخت حقوق معوق کارگران را هم از دریافت تسهیلات انجام داد. عبدلی با اشاره به فروش یک درصد سهام شرکت هپکو، تصریح کرد: این سهام به مبلغ ۹۷ میلیارد تومان به فروش رفت، اما این پول به دولت داده شد و عملا رقمی برای تولید به هپکو داده نشد، اخیرا هم فروش سه درصد سهام این شرکت مطرح است و امیدواریم که حداقل منابع حاصل از فروش این میزان سهام وارد تولید شود، برای کارگران هپکو فرقی نمی‌کند چه کسی سهامدار باشد، کارگران فقط به دنبال نقدینگی و کار و تولید هستند، هپکو هنوز بهترین برند محسوب میشود و متخصص‌‌‌ترین کارگران را در اختیار دارد، اما حمایتی از آن نمی‌شود. کارگران پنج سال در کف خیابانهای شهر فریاد زدند، کتک خوردند، تهمت شنیدند، دادگاهی شدند، زندان رفتند، انگ سیاسی شنیدند و خانواده آنها آسیب دید، اما تلاش کردند که فقط هپکو احیا شود و همچنان برای زنده ماندن آن تلاش میکنند. به گزارش ایسنا، قصه پر غصه هپکو تمامی ندارد، در شرایط کنونی این شرکت مشکل مالکیت دارد، مشکل مدیریت دارد، کار و قرارداد تولید ندارد و میتوان این شرکت را مجموعه‌‌ای از چالشهای ریز و درشت دانست که تمام شدنی نیست و هر روز یک درد از یک جایی بیرون میزند و کارگران این شرکت در جریان اعتراض اخیر طوماری را امضا کرده و در آن از خواستههایشان گفته‌اند. اوایل اردیبهشت ماه همزمان با هفته کارگر، استاندار مرکزی طی جلسه‌‌ای با حضور برخی از کارگران و اعضای شورای کار صنایع استان از جمله هپکو، از قطعیت واگذاری هپکو به ایمیدرو خبر داد و البته اعلام کرد که دست‌هایی در پشت پرده نمی‌خواهند که این واگذاری و سرپا شدن هپکو صورت گیرد، اما به هر شکلی شده ظرف چند هفته آینده این واگذاری انجام میشود. دو ماه از سال جهش تولید گذشت و کشتی غول‌پیکر صنعت تولید ماشین‌های راهسازی کشور و خاورمیانه هنوز به گل نشسته و ظاهرا قصد تکان خوردن و به آب افتادن ندارد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا