گوناگون

فساد، براندازی نرم

این فساد سیستمی‎ است که با ادبیات متفاوت از درون و بیرون نظام بارها فریاد شده است.
تجربه هم نشان داده است که کشف و محاکمه و حذف متهمانی به‎نام سلطان سکه و قیر و جدیداً طبری در قوۀ قضائیه مشکلی را حل نکرده است. زیرا متهمان جدید در مراحل بعدی با نامی دیگر بازتولید می‎شوند. خاوری، سعید مرتضوی، سعید امامی، سعید عسکر، کرد میهن رهبر اشغال کنندگان سفارت عربستان، همواره حامیانی در هرم قدرت داشته و…

محمد صادق ربانی-مستقل
برای یافتن دشمن نباید فقط به دوردست‌ها نگاه کرد. دشمن داخلی در شمایل یا لباس نامتعارفی نیست که به سادگی قابل شناسایی باشد. دشمن نزدیک‌تر و مخفی‌تر از آن است که به ‎آسانی بتوان او را شناخت. دشمنی که آسان شناسایی شود، ضربه پذیر است. حتی اگر شکست نخورد، کنش‎های او غیرمنتظره نیست و هرکسی آمادگی مقابله با او، فرار یا پناهگیری از شرّ او را دارد. این تفاوت کمی با دشمن ناشناخته نیست.
دشمنان لزوماً زیرک‎تر، چابک‎تر، و شیادتراز بقیه نیستند. بلکه چون فرصت و فضای مناسبتری پیدا می‎کنند، از فرصت و فضای مناسب به نفع خویش بهره می‎گیرند و منافع شخصی یا صنفی خود را بر منفعت جمع ترجیح می‎دهند. این ویژگی اغلب انسان‌هاست. خاوری، بابک زنجانی، طبری یا بقیه در سیستمی به فساد کشیده شدند که فضای مناسب برای بهره‎برداری آن‎ها فراهم بود. فضایی مبتنی بر اعتماد بدون نظارت، بدون کنترل، و بدون راهکاری برای بازبینی مسیرهای اشتباه. هیچیک از مفسدان از ابتدا فاسد نبوده‌اند، بلکه قرار گرفتن آن‎ها در فضای مناسب آنان را به‎تدریج وسوسه و به فساد آلوده کرده است. یک اشتباه غیرعمد که به‎وسیلۀ سیستم تصحیح و بازبینی نشود؛ پیامی را به فرد می‎دهد که اشتباه عمدی هم بدون ‎پیگرد و بی‌پیامد می‎ماند. بنابر این، این مجموعه است که زمینه را برای فساد مساعد کرده است.
انتقال میلیاردها پول به صورت ارز به خارج کشور توسط مدیر کل بانک ملی، فقط به خاوری محدود نمی‎شود. خروج میلیاردها دلار و تأسیس یک بانک در خارج در شرایط تحریمی، ربطی تنها به بابک زنجانی ندارد. داشتن ده‌ها حساب بانکی و واریز میلیاردها تومان از وجوهات وثیقۀ زندانیان و دریافت غیرقانونی سود بانکی و سپس هزینه کردن سود‎ها حتی برای نظام، مشکلی سیستمی است و ربطی فقط به شخص مسئول ندارد. در چنین شرایطی است که طبری‎ها در آن رشد می‎کنند. رئیس پسین قوۀ قضائیه از عملکرد طبری آگاه بود و او را پیش از جلوس و جاگیری در مقام خود، ابتدا زمینۀ عزل او را فراهم و وی راهی دادگاه کرد. با اینکه رئیس قبلی با وجود هشدارهایی همچنان از او حمایت می‌کرد…
به همین جهت عجیب نیست که پروندۀ فساد اخلاقی‌ای که در سال ۹۰ تشکیل شد، تا پنج سال بعد که موضوع رسانه‎ای می‎شود، اقدام شایسته‎ای در آن پرونده صورت نگرفت. بد نیست پروندۀ دیگری از آنسوی دریاها، برای مقایسه مطرح شود. آقای دومینیک اشتراوس-کان با شکایت خدمتکار یک هتل در نیویورک به اتهام تجاوز جنسی در ۱۴ ماه می سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰ خودمان) از فرودگاه بین المللی جان اف کندی دقایقی قبل از برخاستن هواپیما بازگردانده شد. اشتراوس-کان رئیس صندوق بین المللی پول (IMF) بود و در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۲ فرانسه نامزد اصلی و رقیب سارکوزی بود. اشتراوس چهار روز بعد از دستگیری از سمت خود در صندوق، داوطلبانه استعفا کرد. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که مصونیت دیپلماتیک اشتراوس در این پرونده قابل اِعمال نیست.
وکیل شاکی هم اظهار کرد که تمامی توان، پول و نفوذ اشتراوس مانع از کشف حقیقت نخواهد شد. پنج روز بعد هیأت منصفه او را محکوم دانست. در ۲۳ اوت یعنی سه ماه بعد اتهامات مربوط به تجاوز در دادسرا مردود اعلام شد. یک ماه بعد اشتراوس پذیرفت که ارتباط او با خدمتکار هتل یک قصوراخلاقی و نامناسب بود. پروندۀ اشتراوس با یک پروندۀ مشابه تقریبا همزمان به قوۀ قضائیه می‎رود. پروندۀ اشتراس با همۀ شهرتی که داشت در کمتر از پنج ماه رسیدگی و در منظر افکار عمومی جهان مختومه ‎شد. در ایران اما پرونده‌ی مشابه هنوز در دست بررسی است. در قوۀ قضائیه دوره قبل قطعاً طبری تنها نبوده که ‎توانسته‎ پیگیری افکار عمومی را مختل کند.
آیا در هر دو طرف کسانی بوده‌اند که نخواسته‌اند افکار عمومی را قانع کنند یا خواسته اما نتوانسته‌اند. ظواهر امر نشان می‎دهد که نخواستنی در کار نیست. بلکه هر اقدامی در یک جبهه، در گرو اقدام و پیگیری در جبهۀ دیگری است. این مجموعه، زنجیرۀ به‎هم پیوسته‎ای را می‎سازند که منفرداً قابل اصلاح نیست. یادکرد مشکل ساختاری، بیشتر ناظر بر این زنجیرۀ معیوب است که از زبان‎های متعدد و متفاوت بارها گفته شده است.
جدیدترین این یادکردها نامۀ سرگشاده‌ایست که موسوی خوئینی‎ها را هراسان از حاشیه به متن کشانده تا نکاتی را بنویسد. از جمله او می‎گوید «اوضاع غیرقابل‌دوام‌ امروز صرفاً معلول تصمیمات مدیرانی که می‌آیند و می‌روند نیست». تجربه هم نشان داده است که کشف و محاکمه و حذف متهمانی به‎نام سلطان سکه و قیر و جدیداً طبری در قوۀ قضائیه مشکلی را حل نکرده است. زیرا متهمان جدید در مراحل بعدی با نامی دیگر بازتولید می‎شوند. خاوری، سعید مرتضوی، سعید امامی، سعید عسکر، کرد میهن رهبر اشغال کنندگان سفارت عربستان، همواره حامیانی در هرم قدرت داشته و هرکدام صدها نفر پیوسته به خود دارند که خلاء سقوط یکی به‎سرعت با ظهور چهره‌ای دیگر پر می‎شود. این فساد سیستمی‎ است که با ادبیات متفاوت از درون و بیرون نظام بارها فریاد شده است. موسوی خوئینی معتقد است که صاحب‌نظران حق دارند زبان و قلم به نقد بگشایند و نگران پیامدهای این حق طبیعی و الهی نباشند. می‎توان افزود و هشدار داد گرهی که اکنون به‎دست می‎توان گشود، نباید گذاشت تا با هزینه‎های گزاف به دندان هم باز نشود.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا