گوناگون

در این شرایط، روز خبرنگار یک شوخی است

در روزهایی که تعداد قابل‌توجهی از همکاران ما در رسانه‌های مختلف بیکار شده‌اند یا ممکن است هر لحظه کارشان را از دست دهند، واقعا بزرگداشت این روز چه معنا و مفهومی دارد؟

آرمان ملی، فریدون صدیقی استاد روزنامه‌نگاری: تعریف روز خبرنگار برای من، آن روز، دقیقه و لحظه‌ای است که یک مخاطب جلوی دکه مطبوعاتی خم می‌شود و یک روزنامه‌ را برمی‌دارد، یا فردی برای کسب خبر به یک خبرگزاری مراجعه می‌نماید. در حقیقت ما هرچقدر رسانه‌های پرمخاط‌‌‌‌‌‌‌‌ب‌، فراگیرتر و عمومی‌تری داشته باشیم، جمعیت قابل توجهی هر روز به احترام اهالی رسانه، روز خبرنگار را جشن می‌گیرند.

زمانی‌که ۱۷ مرداد را پس از شهادت محمود صارمی برای احترام به زحمات یکساله خبرنگاران نامگذاری کردند، وظیفه گرامیداشت این روز برعهده متولیان و مسئولانی نیست که این روز را نامگذاری کرده‌اند، بلکه پاسداشت مقام این شهید و روز خبرنگار در این است که هر سال در این روز رسانه‌ها نسبت به سال گذشته پرمخاطب‌‌تر، پرخواننده‌تر و پربیننده‌تر باشند. مگر شهیدصارمی برای کسب خبر و اطلاع‌رسانی در افغانستان به شهادت نرسید؟ بی‌شک او برای پاسخگویی به مخاطبانی که پیگیر رویدادهای افغانستان بودند، پای در میدان جنگ نهاد. در شرایط اسفناکی که خبرنگاران و روزنامه‌ها دارند،

صرف نامگذاری و تجلیل از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران بیشتر به شوخی شبیه است. در روزهایی که تعداد قابل‌توجهی از همکاران ما در رسانه‌های مختلف بیکار شده‌اند یا ممکن است هر لحظه کارشان را از دست دهند، واقعا بزرگداشت این روز چه معنا و مفهومی دارد؟ برخی از خبرنگاران بیکار شده حتی خودرویی ندارند که راننده اسنپ شوند و در واقع شغلی برای آنها وجود ندارد، چون در این زمینه تحصیل کرده‌اند و سال‌ها تجربه اندوخته‌اند و بر اساس این حرفه، زندگی حداقلی خود را شکل داده‌اند و هم‌اکنون حداقل‌های خود را از دست می‌دهند.

در چرایی این اتفاق ناخوشایند عوامل مختلفی سهیم است، متاسفانه مسئولان، متولیان یا قانون‌گذاران، فضا و زیستی را به‌تدریج برای رسانه‌ها فراهم کردند که ‌تاثیرگذاری خود را هم برای مخاطب و هم برای خودشان از دست بدهند. فرصت تاثیرگذاری و ورود به عرصه خبر، در طی چند دهه گذشته به بهانه‌های مصالح ملی و منافع ملی از رسانه‌ها گرفته شد، اما هیچ روزنامه‌نگاری را نمی‌شناسم و ندیده‌ام که مصالح ملی را نادیده بگیرد یا در جهت تحقق منافع ملی گام برندارد. در حقیقت خبرنگار در جهت تحقق این عوامل پا به عرصه رسانه می‌گذارد که به نوبه خود نقش موثری را ایفا نماید.

متاسفانه در طی چند دهه گذشته، این دیدگاه سلیقه‌ای شد و در برخی از مواقع منافع ملی به منافع شخصی تبدیل شد و در این بین پیکر روزنامه‌ها هر روز رنجورتر از گذشته شدند و آنچه به‌عنوان موضوع برای روزنامه‌ها باقی ماند، به حداقل‌ها و موضوعات دم‌دستی رسید. در روزگاری که مخاطب در شبکه‌های اجتماعی سیر می‌کند و به یک رسانه‌خبرنگار تبدیل شده‌اند، در ابتدا شبکه‌های اجتماعی به حداقل‌های مخاطب پاسخ دادند و پاسخ را گرفتند و به‌تدریج وارد فضاهای ارتباطی شدند که حالا به شهروندخبرنگار تبدیل شده‌اند. این دیدگاه‌های سلیقه‌ای و محدودیت رسانه‌ها باعث شد که روزنامه‌ها کنش‌مند عمل نکنند و در بهترین شکل به واکنشی عمل کردن رسیدند. به‌عنوان مثال اتفاقی که امروز رخ می‌دهد و خبر آن به شکل وسیعی در شبکه‌های اجتماعی، خبرگزاری‌ها و شبکه‌های برون‌مرزی پخش می‌شود، فردا در روزنامه‌ها با حداقل تاثیرگذاری منتشر خواهد شد و باعث شده رسانه‌های ما مرجعیت خود را از دست بدهند.

رکن مهم توسعه در هر جامعه‌ای ارتباط است و دنیا به این باور رسیده که بیش از آنکه گلوله‌ها کاربرد داشته باشند، قلم‌ها کارکرد دارند و این اتفاقِ غم‌انگیزی است که رسانه‌های ما در بی‌مخاطبی سیر می‌کنند. از سوی دیگر، دانشکده‌های ارتباطات و مراکز آموزش خبرنگاری، کارکردشان را از دست خواهند داد و زمانی‌که برای فارغ‌التحصیلان شغلی وجود نداشته باشد، این مراکز علمی راهی به‌جز تعطیلی پیش روی خود نخواهند دید.

پس در این شرایط بزرگداشت گرفتن برای خبرنگاران، شوخی‌ای بیش نیست و کم‌لطفی در حق شهدایی است که سال‌ها برای کسب خبر یا شهید شدند یا دچار سانحه شده و جانشان را بر سر این راه گذاشتند. اما چون نگاه خوش‌بینانه‌ای همواره به رویدادها دارم، امیدوارم این معضل و مانع بزرگ از پیش پای اطلاع‌رسانی کشور برداشته شود و ما و همکارانمان به آن وظیفه و رسالتی که برای ما تعریف شده، عمل نماییم که بتوانیم نقشی در تعالی و پیشرفت جامعه داشته باشیم.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا