از هر دری سخنی

سهامداران در فاز اعتراض خیابانی

چند روز بعد از فتح قله دو میلیون تومانی، در حالی که بسیاری از تحلیل‌گران بازار درباره این رشدهای عجیب و غریب هشدار می‌دادند، حسن روحانی، به صورت مستقیم از مردم دعوت کرد تا سرمایه‌های خود را به این بازار بسپارند؛ شانزدهم مرداد بود که روحانی، در آیین افتتاح طرح‌های زیربنایی و توسعه‌ای وزارت نفت در استان‌های بوشهر و لرستان که به صورت ویدئو کنفرانس برگزار شد، گفت: «با شرایطی که بورس نشان می‌دهد اوضاع بهتر خواهد شد؛ مردم باید همه چیز را به بورس بسپارند»،…..

همدلی| فاطمه آقایی‌فرد: صبح دوشنبه، حوالی میدان ونک پر از سروصدا و شلوغی، بود؛ صدای اعتراض سهامدارانی در گوش رهگذران شهر پیچیده بود که با وعده‌های چند ماه پیش سکانداران اقتصادی، سرمایه‌های خود را به جای دلار، سکه، مسکن یا خودرو وارد بورس کردند؛ بازاری که حالا بیش از سه ماهی می‌شود که لباس قرمز رنگی به تن دارد و‌ بی‌توجه به اخبار یا تحلیل‌های مثبت و منفی، مسیری به جز عقب، در پیش روی خود نمی‌بیند؛ دیروز در حالی شاخص کل بورس یکبار دیگر رو به عقب حرکت کرد و بیش از ۲۵ هزار واحد سقوط کرد که مقابل سازمان بورس و اوراق بهادار ونک تهران، صحنه اعتراض فعالان بازار سرمایه بود. روی سخن معترضان با رئیس دولت، وزیر اقتصاد و دیگر سکانداران بورسی، بود؛ «پولمونو پس ندین، هر روز اوضاع همینه»، «مسئول پشت پرده، با پول ما چه کرده؟»؛ برخی شعار می‌دادند و برخی دیگر با در دست داشتن پلاکاردهای انتقادی، غرق در تماشای صحنه اعتراض بودند؛ «صندوق پالایش یکم، نه تنها سود نداد، ضرر سنگینی به خریدارانی که قشر ضعیف بودند، وارد کرد، کمک کنید»…، اعتراض سهامداران زیان دیده به مسئولین دولت در خصوص عدم عمل به وعده‌های حمایتی از بورس بود که از ساعت ۱۰ صبح روز گذشته مقابل این سازمان، با ماسک بر صورت، تجمع کردند.
طبق گفته‌ها این جمع از معترضان از سهامداران حقیقی و خرد بودند که اعتراض خود را نسبت به سیاست‌های دولت در دوران ریزش شاخص و عدم اجرای وعده‌های حمایتی در قالب شعارهایی، بیان می‌کردند.
معترضان در پی تداوم روزهای خرسی بورس که بیش از سه ماه به طول انجامیده به خیابان آمده بودند؛ برای رساندن صدای خود به مسئولانی که در روزهای سبز پشت بازار بودند و حالا صدایی از آن‌ها شنیده نمی‌شود.
بازار سرمایه سال گذشته تا نیمه‌های تابستان امسال، روزهای خوبی را تجربه کرد و بر اساس آماری که از سوی دبیر کل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری منتشر شد، روزانه ۱۵۰۰ میلیارد تومان نقدینگی جدید وارد بورس ‌شد؛ حتی در بهار کرونایی که بورس بسیاری از کشورهای توسعه‎‌یافته، در حال ریزش بود، شاخص کل بورس در تهران، رکورد تاریخی از خود برجای گذاشت و در سیزدهم مرداد امسال، شاخص پس از گذشت دو ماه، دومین سوپرکانال را نیز فتح کرد و به ارتفاع بی‌سابقه دو میلیون واحد رسید.
تا قبل از آن، کمتر کسی از بین تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کردند که بازار سهام با چنین سرعت شتابانی پیش برود؛ اما هجوم پیوسته و غیرمترقبه ورود پول‌های جدید به تالار سهام در سایه حمایت‌های همه‌جانبه دولت، رویایی‌ترین دوران بازار سرمایه را هم از حیث میزان بازدهی و هم از حیث ضریب نفوذ در بین اقشار مختلف جامعه رقم زد و برآوردها حکایت از این داشت که‌ تقریبا روزی دو هزار میلیارد تومان تقاضای جدید از سوی بازیگران خرد وارد بازار سهام می‌شود که حکایت از اشتهای طیف مردم برای پیوستن به رالی تاریخی سهام داشت.
از همان دوران بود که حمایت‌های پوشالی آغاز شد.
چند روز بعد از فتح قله دو میلیون تومانی، در حالی که بسیاری از تحلیل‌گران بازار درباره این رشدهای عجیب و غریب هشدار می‌دادند، حسن روحانی، به صورت مستقیم از مردم دعوت کرد تا سرمایه‌های خود را به این بازار بسپارند؛ شانزدهم مرداد بود که رئیس‌جمهور، در آیین افتتاح طرح‌های زیربنایی و توسعه‌ای وزارت نفت در استان‌های بوشهر و لرستان که به صورت ویدئو کنفرانس برگزار شد، گفت: «با شرایطی که بورس نشان می‌دهد اوضاع بهتر خواهد شد؛ مردم باید همه چیز را به بورس بسپارند»، شیرینی روزهای سبز بورس از یک سو و حمایت مستقیم از این بازار از سوی دیگر، حتی آن‌هایی را که اسم این بازار تابه‌حال به گوش‌شان نخورده بود نیز وارد کار کرد و صحبت‌ از فروش صندوق‌های دولتی و عرضه اولیه شرکت‌ها، هر روز از لابه‌لای اخبار اقتصادی شنیده شد. آن‌روزها یکی ماشین می‌فروخت و دیگری با پول جهیزیه یا وام مسکن، به نوعی سهامدار می‌شد و صحبت‌هایی نیز از فتح سه میلیونی شاخص تا پایان امسال مطرح می‌شد. دعوت روحانی از مردم برای ورود به بورس حدود هفت ماه بعد از سخنان وزیر اقتصاد مطرح شد؛ فرهاد دژپسند در بیستم آذر سال گذشته بود که به خانه ملت گفت: «گرچه در برخی دوره‌ها شرایط بازار ارز نوسان دارد و این نوسانات کوتاه‌مدت و زودگذر است اما دلار بازار مطمئنی برای سرمایه‌گذاری نیست. پیشنهاد می‌شود افرادی که تمایل دارند در بازاری مطمئن و ایمن ‌سرمایه‌گذاری کنند به سراغ بورس بروند. این بازار بهترین مکان برای ‌سرمایه‌گذاری است. زیرا از یک سو منابع پولی و سرمایه مردم حفظ می‌شود و از سوی دیگر به تولید کمک خواهد شد». این اظهارات در حالی بود که چند ماه دیگر حسن روحانی نیز وارد عمل شد و به صورت مستقیم از مردم دعوت کرد تا سرمایه‌های خود را به این بازار بسپارند، اما درست‌ از همان روزها تا همین حالا که پاییز از نیمه‌های خود عبور کرده، شاخص کل بورس، ریزش‌های تاریخی را یکی پس از دیگری تجربه می‌کند. نکته قابل‌توجه در میان صحبت‌های روحانی، اظهارات خوش‌بینانه نسبت به وضعیت پتروشیمی بود که گفت: «خوشبختانه در زمینه پتروشیمی شاهد یک تحول بزرگ هستیم. این که وزیر نفت ما توضیح دادند که در سال ۷۶ کل تولید پتروشیمی ما یک میلیارد دلار بوده در آغاز دولت تدبیر و امید یعنی سال ۹۲، حدود ۱۱ میلیارد دلار بوده و ما به همین صورت در حال پیشرفت هستیم و شاهد یک جهش بزرگ تا پایان امسال و سال آینده هستیم که تولید کشور ما را در پتروشیمی به دوبرابر می‌رساند». روحانی در ادامه گفته بود:«ما در پتروشیمی از یک میلیارد دلار به ۱۱میلیارد دلار رسیدیم و از آن به ۲۵ میلیارد دلار می‌رسیم و در نهایت در جهش بعدی به رقم ۳۷میلیارد دلار خواهیم رسید».
این صحبت‌های خوش‌بینانه روحانی درباره وضعیت شرکت‌های پتروشیمی، در اواسط مرداد درحالی مطرح شد که حدود یک هفته بعد از این اظهارات، سید محسن دهنوی، عضو ‌هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی یازدهم، از عرضه صندوق دارا دوم که شامل سهام چند شرکت پتروشیمی‌ بود با تخفیف ۳۰درصدی خبر داد و افزود: «قرار است عرضه صندوق دارادوم‌ از پنجم شهربورماه آغاز شود».
آن‌روزها به دلیل اظهارات ضدونقیض مسئولان شرکت نفت و وزارت اقتصاد، دومین صندوق سرمایه‌گذاری ETF دولتی با نماد پالایشی یکم (دارا دوم) که شامل سهام چهار نماد پالایشی اعم از شتران، شبندر، شپنا و شبریز است، با استقبال کم عموم مردم و سهامداران همراه شد و پس از دو بار تمدید، در روز یکشنبه ۳۰ شهریورماه، مهلت پذیره‌نویسی این صندوق، به پایان رسید.
قبل از ریزش‌های اخیر بورس و با توجه به بازدهی بالای دارایکم انتظار می‌رفت استقبال خوبی از دومین صندوق ETF دولتی صورت پذیرد اما بررسی‌ها نشان می‌داد که فقط ۱۷/۴ درصد از سهام مذکور به فروش رسید، براین اساس در صورت در نظر گرفتن سقف سه میلیون تومانی برای هر فرد متقاضی کمی بیشتر از چهار میلیون و ۱۰۰ هزار نفر در پذیره‌نویسی صندوق پالایشی یکم شرکت کردند.
آن‌روزها ریزش‌های تند شاخص کل بورس را به دلیل حاشیه‌های ایجاد شده با این صندوق مطرح می‌کردند، حالا اما هفته‌ها بعد از این که هنوز خبری از آغاز معاملات این نماد در بازار نیست، خبرهای خوبی از وضعیت سرمایه‌های فریز شده در این صندوق به گوش نمی‌رسد.
یکی از اعتراضات سهامداران به ضرری است که که با خرید این صندوق و در واقع با اعتماد به وعده‌های دولتی صورت گرفته؛ تا پیش از این خود مسئولان علت ضررهای تازه‌واردها به بازار را ناشی از بی‌توجهی به تحلیل‌ها و عدم رصد ارزش بنیادی شرکت‌های بورسی عنوان می‌کردند و مدام به سهامداران تازه‌ توصیه می‌شد تا در صورت نداشتن دانش بورسی، حداقل با خرید صندوق‌های دولتی جلوی ضررهای خود را بگیرند.
اما حالا گویی کار از این حرف‌ها گذشته و چه افرادی که با دانش و تحلیل وارد کار شده بودند بازنده‌اند و چه آن‌هایی که به صندوق‌های دولتی دل سپردند تا ضرر نکنند. حالا در کنار افت‌های عجیب و غریب بورس که بازار را از حالت تعادل خارج کرده و با ضررهای هنگفتی برای سهامداران همراه شده بحث یکی از اعتراضات سهامداران به وضعیت دومین صندوق دولتی عرضه شده به بازار است؛ صندوقی که تبدیل به یکی از پرحاشیه‌ترین صندوق دولتی شده؛ در چند روز گذشته با وجود ‌این‌که زمان دقیق و مشخصی برای شروع معاملات این نماد از سوی مسئولان مرتبط اعلام نشده، حتی پالایش یکم در پرتفوی برخی از سرمایه‌گذاران نیز قرار نگرفته است. دیروز هم آخرین خبرها حکایت از این داشت که زمان بازگشایی صندوق پالایش یکم همچنان مشخص نیست؛ به گفته داود رزاقی، مدیر صندوق پالایش یکم، بازگشایی این نماد معطل ثبت افزایش سرمایه دو پالایشگاه تهران و اصفهان است. از آنجا که دیروز هم نمادهای پالایشی‌ به مانند کلیت بازار پر عرضه معامله شدند و جملگی آن‌ها با صف فروش رو به رو شدند، بسیاری از برآوردها حکایت از این داشت که احتمال ضرر خریداران این صندوق بسیار بالا است. چرا که صف‌های فروشی که بیشتر ناشی از هیجان بود تا دلیل و منطق بورسی، در جریان بود تا سهامداران برای تجمع در خیابان ملاصدرا هیچ شکی نداشته باشند.
یکی از نکات قابل‌توجه صحبت‌ها درباره میزان درآمد دولت از این بازار و رها کردن سهامداران به حال خود بعد از دستیابی به این درآمدها است. مرداد بود که رئیس برنامه و بودجه در این‌باره به گفت: «مطابق اصل ۴۴ قانون اساسی دولت موظف به واگذاری سهام کارخانجات و شرکت‌های دولتی است که منجر به کاهش مالکیت و تصدی‌گری دولت شده و آن را در جایگاه نظارت قرار می‌دهد. بر همین اساس برای کل سال ۹۹، فقط ۱۱ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان درآمد از این محل، پیش‌بینی شده بود اما قریب به ۱۶ هزار میلیارد تومان در چهار ماه گذشته، توانسته‌ایم سهام واگذار کنیم که تا حدودی کسری عدم تحقق درآمد ناشی از فروش نفت را جبران کرده است».
‌این‌که دولت توانسته سهم خود را از این بازار بردارد، جای اعتراض ندارد، اما چرا حالا که این درآمدها احتمالا محقق شده و دیگر نیازی به این بازار برای پوشش جای خالی درآمدهای نفتی نیست، بازار رو به عقب می‌رود و بدون توجه به تحلیل و اخبار مثبت روی خوشی به سهامداران نشان نمی‌دهد؟
این سوالات در حالی مطرح هستند که به نظر می‌رسد هنوز کار مسئولان با این بازار تمام نشده و نمایندگان به تازگی طرحی را تصویب کرده‌اند تا از محل فروش دارایی‌های دولت در بورس، منابع لازم برای پرداخت ۱۲۰ هزار تومان یارانه به دهک‌های درآمدی پایین را تامین کنند که با توجه به سکوت مسئولان درباره روند این بازار و تداوم روزهای منفی به نظر می‌رسد با استقبال از سوی مردم مواجه نشود.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا