اخبار

جنایت آبان ۹۸ فراموش نمی‌شود

در تاریخ حیات جمهوری اسلامی، آبان ماه به سبب آنچه یکی از «خونین‌ترین سرکوب معترضان» نامیده شده است، رنگ خون به خود گرفته است. یکسال پس از گرانی خونبار بنزین توسط دولت ایران، این سوال مطرح است که کدام هدف اقتصادی این اقدام محقق شده است؛ آیا با افزایش بهای نسبی آن سود قاچاق بنزین کاهش یافته و مصرف فزاینده بنزین مهار شده یا این که درآمد دولت رشد کرده است؟….

آبان ۱۳۹۸ و به دنبال اعلام افزایش ناگهانی و سه برابری بهای بنزین، اعتراض‌های گسترده و پردامنه‌ای تقریبا در سراسر کشور آغاز شد. مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی می‌گویند که دست‌کم ۳۰ استان شاهد اعتراض‌هایی بودند که از بنزین شروع شدند و البته خیلی زود کل ساختار جمهوری اسلامی و شخص رهبر جمهوری اسلامی را نشانه گرفتند.

به گزارش یورو نیوز، در حال حاضر بنزین سهمیه‌ای در ایران لیتری هزار و ۵۰۰ و نوع آزاد آن لیتری سه هزار تومان فروخته می‌شود؛ به عبارت دیگر بر پایه دلار آزاد ۲۶ هزار و ۵۰۰ تومانی(نرخ ۲۶ آبان ۱۳۹۹) بهای بنزین در ایران لیتری ۵.۶ و ۱۱.۳ سنت است. این دو نرخ، یکسال پیش و زمانی که هر دلار آمریکا در بازار آزاد تهران ۱۲ هزار و ۳۸۰ تومان معامله می‌شد، معادل ۱۲ و ۲۴ سنت بود.

بنابراین قیمت نسبی بنزین در ایران هم اکنون حتی پایین‌تر از بهای آن بلافاصله پس از گرانی آبان ماه گذشته است.

دولت ایران یکی از دلایل افزایش قیمت بنزین را مقابله با قاچاق آن به کشورهای همسایه عنوان می‌کرد؛ چرا که بهای عرضه آن در عراق، افغانستان و پاکستان بالاتر از ایران بود.

اما در شرایطی بهای هر لیتر بنزین در عراق، پاکستان و افغانستان به ترتیب ۶۲، ۶۴ و ۴۵ سنت است، عملا اقدام سال گذشته دولت ایران به افزایش سود قاچاق بنزین کمک کرده است. به طور متوسط سود قاچاق هر لیتر بنزین ۳ هزار تومانی از ایران به سه کشور همسایه ۴۰۰ درصد است.

اما پیش از ساعت صفر ۲۴ آبان ماه ۱۳۹۹ که جهش قیمت بنزین توسط دولت ایران اعمال شد، هر لیتر بنزین ۱۰۰۰ تومان فروخته می‌شد که با توجه به نرخ ۱۱ هزار و ۸۴۰ تومانی دلار، برابر با ۸.۴ سنت بود؛ یعنی درست برابر با میانگین دو نرخ فعلی ۵.۶ و ۱۱.۳ سنتی.

البته با توجه به حجم پایین سهمیه‌ ۶۰ لیتری ماهانه، هدف دولت ایران در افزایش درآمد حاصل از فروش بیشتر بنزین ۳ هزار تومانی تامین شده است. چرا که پیشتر وزارت نفت ایران، قیمت تمام شده تولید هر لیتر بنزین را ۲ هزار تومان اعلام کرده بود.

دولت ایران همچنین یکی دیگر از دلایل افزایش قیمت بنزین را تلاش برای کاهش مصرف آن عنوان کرده بود. مطابق آخرین آمار منتشر شده توسط وزارت نفت ایران، میانگین مصرف بنزین با ۳۰ درصد کاهش از ۹۷ میلیون لیتر در ۷ ماهه سال ۱۳۹۸ به روزانه ۷۵ میلیون لیتر در ۷ ماهه سال ۱۳۹۹ رسیده است.

با این حال، فزایش سهم سی ان جی در سبد حمل و نقل کشور و همچنین کاهش ترددها به دلیل شیوع ویروس کرونا قضاوت در مورد تاثیرگذاری گرانی بنزین در کاهش مصرف آن را دشوار کرده است.

اما دولت ایران هدف دیگر خود از گرانی بنزین را تلاش برای افزایش حمایت مالی از گروه‌های کم‌درآمد جامعه اعلام کرده بود. بر پایه این سیاست دولت حسن روحانی قصد داشت تا از محل درآمد حاصل از فروش بنزین به گروه‌های پردرآمد و پرمصرف، به کاهش فاصله طبقاتی در جامعه کمک کند. بر همین اساس توزیع یارانه معیشتی در میان حدود ۶۰ میلیون نفر از جامعه ۸۴ میلیون نفی ایران آغاز شد. یارانه‌ای که سرانه آن حدود ۵۵ هزار تومان در ماه بود.

با این حال، مطابق اعلام مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه‌ای از ۲۸.۳ درصد در مهرماه ۱۳۹۸ به ۴۱.۴ درصد در مهرماه گذشته صعود کرده است. همچنین نرخ دلار آمریکا نیز در همین مدت بیش از ۱۳۰ درصد بالا رفته ولی نرخ ماهانه یارانه معیشتی تغییری نکرده است.

دولت ایران، آبان ماه گذشته به بهانه ارزان بودن قیمت بنزین در ایران بهای نوع یارانه‌ای آن را به ۵۰ درصد و قیمت آزاد آن را ۲۰۰ درصد افزایش داد. این اقدام موجی از اعتراض‌های شهری را در سراسر این کشور به راه انداخت که در نهایت با سرکوب و کشتار خشونت‌بار نیروهای امنیتی مواجه شد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا