حقوق بشر

گزارش ماهانه؛ نگاهی اجمالی به وضعیت حقوق بشر در دیماه ۹۹

اخبار نقض حقوق بشر در دی ماه ۹۹ با قریب به ۲۶ مورد اعدام، محکومیت‌های متعدد، احضارها، نقض گسترده حقوق زندانیان، نقض پایدار آزادی بیان، تجمعات کارگران بخصوص در زمینه معوقات مزدی و موارد دیگری که در استان‌های مختلف رخ داد، همراه بود. این گزارش بر مبنای اطلاعاتی گردآوری شده که صحت آن‌ها به احراز رسیده است.

خبرگزاری هرانا – آنچه در پی می‌آید گزارش ماهانه و اجمالی از وضعیت حقوق بشر در ایران در دوره زمانی دی ماه ۹۹ است که به همت نهاد آمار، نشر و آثار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تهیه شده است، این گزارش با توجه به حجم محدود آن و نیز به دلیل عدم اجازه فعالیت گروه‌های مستقل مدافع حقوق بشر در ایران نمی‌تواند بازتاب بی نقص وضعیت حقوق بشر در ایران باشد.

لازم به یادآوری است بخش آمار این تشکل به‌صورت سالانه گزارش مفصل‌‌تر خود را به اشکال آماری و تحلیلی از وضعیت حقوق بشر در ایران منتشر می‌کند.

اعدام

دی ماه با قریب به ۲۶ مورد اعدام همچنان بازگو کننده نقض حق حیات در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران است. بنا بر گزارش نهادهای بین‌المللی، ایران به تناسب سرانه جمعیت و میزان اعدام، رتبه نخست اعدام شهروندان خود در دنیا را دارد. از مهمترین رویداد ها در این باره می‌توان به اجرای حکم اعدام محمدحسن رضایی کودک-مجرم در زندان رشت که پیشتر از بابت اتهام قتل به اعدام محکوم شده بود، اشاره کرد او هنگامی که ۱۶ سال سن داشت، در ارتباط با مرگ یک مرد در جریان نزاع گروهی دستگیر شد.

در ماه سپری شده، حکم اعدام یک زن به نام زینب خدامرادی که پیشتر از بابت اتهام قتل به اعدام محکوم شده بود در زندان سنندج اجرا شد.

افزون بر این، روز شنبه ۶ دی، حکم اعدام یک زندانی ۶۰ ساله و عبدالحمید میر‌ بلوچ زهی زندانی سیاسی، در زندان زاهدان به اجرا درآمد.

از دیگر رویدادهای مهم در خصوص اعدام شهروندان در دیماه میتوان به اعدام حمید راست بالا، کبیر سعادت جهانی و محمدعلی آرایش زندانیان سنی مذهب در زندان وکیل آباد مشهد، اعدام حسن دهواری، الیاس قلندرزهی و امید محمودزهی در زندان زاهدان اشاره کرد. احکام اعدام حسن دهواری و الیاس قلندرزهی در حالی اجرا شد که روز ۱۳ دی ماه محمدرضا فقیهی، وکیل مدافع این دو زندانی با اشاره به وجود اشکالات قضایی در روند دادرسی و حکم صادر شده، از ثبت درخواست اعاده دادرسی در دبیرخانه دیوان عالی کشور برای این دو زندانی خبر داد.

در ضمن طی ماهی که گذشت، یک زن ۳۸ ساله در تهران با شکایت دختر ۹ ساله ناتنی خود از بابت اتهام قتل، دو متهم در تهران از بابت اتهام تجاوز و دو متهم در پرونده هایی جداگانه از بابت اتهام قتل به اعدام محکوم شدند.

از سوی دیگر، دومین حکم اعدام برای شاکر بهروز، زندانی سیاسی در زندان ارومیه صادر شد.

همینطور، حکم اعدام یک متهم در شهر ری، توسط دیوان عالی کشور تایید شد.

بیش از ۷۵ درصد اعدام های صورت گرفته در ایران توسط دولت یا نهاد قضایی اطلاع رسانی نمی‌شوند که نهادهای حقوق بشری اصطلاحا آن را اعدام “مخفیانه” می‌خوانند.

آزادی اندیشه و بیان

در دی ماه، بسان گذشته بازداشت متهمان بصورت متعدد گزارش شد که از میان این گزارشات میتوان به بازداشت احمدرضا انصاری فر در بهبهان، غلامرضا طیبی در هرمزگان، سیروس عباسی و فریده ویسی در دهگلان، کوروش جلیل در یاسوج، دو شهروند در رامیان و آبادان، یک تبعه خارجی در پردیس، ۴ شهروند در ساوه، یک شهروند در مشهد و شپول خضرپور در مهاباد اشاره کرد.

در ماه سپری شده محکومیت های متعددی صورت گرفت که از این تعداد می توان به محکومیت رعد حمدانی، قصی خسرجی و سجاد دبات مجموعا به ۴۰ سال حبس تعزیری، آرش جوهری به ۱۶ سال حبس تعزیری، علی قادری، آرمیا (ایوب) رنجبری، هیوا (آرمان) امینی، وریا امینی و رحمان رحیم پور مجموعا به ۴ سال و ده ماه حبس تعزیری، اسکندر سیدمحمدپوربه دو سال و شش ماه حبس تعزیری، آرش گنجی به ۱۱ سال حبس تعزیری، محمد خانی به ۴ سال حبس تعزیری ۲ سال محرومیت از فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی، ۶ ماه کار اجباری با کودکان “معلول ذهنی” و توقیف تمامی اموال شخصی ضبط شده به مدت دو سال، وحید هروآبادی به ۱ سال حبس، سبحان احمدی به یک سال حبس، ژیلا کرم زاده مکوندی به ۶ سال حبس تعزیری، عرفان مرتضایی به ۱۸ ماه حبس تعزیری، رها عسکری زاده به ۲ سال حبس تعزیری، عباس صدیقی و عمر خاگزاد هر کدام به پنج سال حبس، شاپور رشنو، احسان میرزاوند، حسن تافی، داریوش جافرپور، ایمان میرزاوند، بهزاد قلاوند و سیاوش قلاوند، مجموعا به ۱۷ سال و ۲ ماه حبس تعزیری اشاره کرد.

طبق قانون، قاضی نباید کسی را احضار یا جلب کند، مگر آن که دلایل کافی داشته باشد. اگرچه ممکن است کسی که در مظان اتهام قرار گرفته است، پس از پایان دادرسی، تبرئه شود، اما همین زدن برچسب اتهام به دیگری باید دلیل داشته باشد. قاضی در صورت سهل‌انگاری در این مورد، خود مشمول محکومیت انتظامی می‌شود. اما در این حیطه معیارهای مراجع قضایی ایران متناقض با موازین حقوق بشری است.

از این قرار، سامان کریمی، الهه موسوی، حیدر قربانی، مهدی دریس پور، پریسا رفیعی، آرشام (محمود) رضایی و شکیلا منفرد  به دادگاه احضار شدند.

در ماهی که گذشت، سیروس عباسی و فریده ویسی دو فعال مدنی، آرش گنجی، مترجم و منشی هیئت دبیران کانون نویسندگان و امیر چمنی فعال مدنی در مراجع قضایی محاکمه شدند.

از سوی دیگر، اسکندر سیدمحمدپور، شهرام کاظمیان، صفر نوری، فرهاد نوری، علیرضا ثقفی و هاله صفرزاده بازداشت و جهت تحمل حبس به زندان منتقل شدند.

زندان

در ماهی که گذشت روز پنج‌شنبه ۱۱ دیماه، کامران آشوری برادر مهدی آشوری از بیم اجرای حکم اعدام برادرش، از طریق حلق آویز کردن، در یکی از سرویس‌های بهداشتی بند ۴ زندان لاکان رشت اقدام به خودکشی کرده و جان باخت. کامران آشوری که به دلیل اتهامات مرتبط با مواد مخدر از ۱۲ سال قبل در بند ۴ زندان لاکان رشت بسر می‌برد، پیش از اقدام خودکشی طی یادداشتی علت خودکشی‌اش را قطعی شدن اعدام برادرش و انتقال او جهت اجرای حکم و همچنین تصمیم همسر خود برای ارائه دادخواست طلاق عنوان کرده است.

همینطور، هادی رستمی، زندانی محکوم به قطع چهار انگشت دست راست در زندان ارومیه، با خوردن شیشه شکسته اقدام به خودکشی کرد و به بیمارستان منتقل شد. این اقدام آقای رستمی در اعتراض به تداوم نگهداری او در بند امن زندان ارومیه صورت گرفته است.

برخی زندانیان در دوران بازداشت و یا حبس خود در کنار مشکلات هر روزه زندان به ناچار برای شنیده شدن دادخواهی‌شان دست به اعتصاب غذا می‌زنند.

در دی ماه، مصطفی سبزی و  جاسم حیدری زندانیان سیاسی، عباس لسانی و یوسف کاری، فعالان ترک (آذربایجانی) در اعتصاب غذا بسر برند.

به علاوه، مصطفی سیفی، هیمن مصطفایی و سعید محمدی‌فرد در زندان سنندج، حسن دهواری و الیاس قلندرزهی در زندان زاهدان، مهدی فیضی و محرم فیضی در زندان اردبیل جهت اجرای حکم اعدام به سلول انفرادی منتقل شدند.

همچنین روز جمعه ۵ دیماه، افشین شهسواری و حمید منافی، توسط تعدادی از مامورین زندان اوین مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. ضرب و شتم این شهروندان پس از اعتراض نسبت به بی احترامی و توهین مسئولان زندان به زندانیان متهم به جرایم عمومی صورت گرفته است. در پی این ضرب و شتم یکی از انگشتان آقای منافی دچار در رفتگی شده و سر آقای شهسواری نیز شکسته است.

از سوی دیگر، روز شنبه ۶ دیماه، مریم ابراهیم وند، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده سینما همراه با ضرب و شتم از بند ۸ زندان قرچک ورامین به بند مادران این زندان منتقل شد. این زندانی اکنون بدون رعایت اصل تفکیک جرائم در کنار زندانیان متهم به جرائم خشن بسر می‌برد.

در ضمن، غلامحسین کلبی علیرغم تحمل ۲۰ سال حبس، کماکان محکومیت خود را بدون مرخصی و بر خلاف اصل تفکیک جرائم در میان زندانیان جرائم عمومی و مجرمین خطرناک سپری می‌کند. وی از سوی حفاظت زندان شیبان اهواز جهت پذیرش توبه نامه تحت فشار قرار دارد.

علاوه بر این، با گذشت چندین روز از انتقال همراه با ضرب و شتم گلرخ ابراهیمی ایرایی، زندانی سیاسی از زندان قرچک ورامین به بازداشتگاه اطلاعات سپاه موسوم به بند ۲ الف زندان اوین، وی کماکان در بازداشتگاه این نهاد امنیتی بسر می‌برد. خانم ایرایی طی روزهای اخیر طی تماس کوتاهی با خانواده‌اش از ادامه بازجویی‌های خود خبر داده است. خانواده ایرایی نسبت به احتمال پرونده‌سازی مجدد برای این زندانی سیاسی و وضعیت سلامت او در نگرانی بسر می‌برند.

افزون بر این، مسئولان زندان ساوه اقدام به تراشیدن اجباری سبیل یکی از زندانیان پیرو آئین یارسان کرده‌اند. سبیل یکی از نمادهای آئینی مردان پیرو این مذهب است و این عمل به قصد تحقیر و اهانت به باورهای مذهبی او صورت گرفته است.

از سوی دیگر، راحله احمدی، فعال مدنی محبوس در بند زنان زندان اوین در پی مشکلات پزشکی ناشی از فشار عصبی دچار پارگی دیسک شده است. این فشار عصبی در پی تبعید صبا کردافشاری، دختر خانم احمدی به زندان قرچک ورامین صورت گرفته است.

یکی از خطرخیزترین کانون‌های شیوع ویروس کرونا زندان‌ها هستند. قشر زندانیان کمتر مورد توجه افکار عمومی و مسئولین قرار می گیرند.

در این ماه، کامران قادری و مسعود مصاحب،‌ دو شهروند ایرانی-اتریشی‌ محبوس در زندان اوین به کرونا مبتلا شده‌اند.

طی ماهی که گذشت تعدادی متهم و زندانی زن جدید به قرنطینه بند زنان زندان اوین منتقل شده‌اند. انتقال این افراد به قرنطینه در زمان شیوع ویروس کرونا بدون رعایت غربالگری، ترتیب ورود و فاصله‌گذاری اجتماعی صورت گرفته است. به دلیل سوء مدیریت جاری، این افراد مجبور به استفاده از وسایل مشترک با زندانی‌های قدیمی‌تر که به واسطه تدابیر خود تاکنون توانسته‌اند شیوع ویروس در این محل را کنترل کنند شده‌اند. محدودیت در خدمات درمانی و بهداشتی، خودداری از ارائه ماسک و مواد ضدعفونی کننده و فروش ماسک با قیمت گزاف در این بند ریسک شیوع ویروس را بیشتر از پیش کرده است.

حق درمان و رسیدگی پزشکی همواره از مهم‌ترین موارد نقض حقوق زندانیان در ایران به شمار می‌رود.

از این قرار، خالد پیرزاده در زندان تهران بزرگ، زینب جلالیان در زندان یزد، مسعود مصاحب، طبیب تقی زاده، علی نوری و راحله احمدی در زندان اوین و سمانه نوروز مرادی در زندان لاکان رشت از دریافت خدمات درمانی محروم بودند.

در ضمن، ناهید تقوی، شهروند دو تابعیتی ایرانی-آلمانی با گذشت چندین روز از زمان دستگیری کماکان در یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی در زندان اوین در سلول انفرادی نگهداری می‌شود. خانم تقوی طی آخرین تماس تلفنی با خانواده خود از افزایش قند خون و دریافت داروی دیابت نوع دوم خبر داده است. این شهروند ۶۶ ساله، چندی پیش تحت عمل جراحی قرار گرفته و از بیماری فشار خون بالا رنج می‌برد.

با وجود خطرهای موجود، محرومیت زندانیان عقیدتی و سیاسی از اعزام به مرخصی به وفور گزارش شده است که از مهمترین آنها میتوان به سعید ماسوری، غلامحسین کلبی، تحسین دادرس، راحله احمدی، مریم اکبری منفرد، مصطفی سبزی، زینب جلالیان و هادی خاتمیان اشاره کرد.

از سوی دیگر، مهرنوش سنقری از حق برخورداری از تماس تلفنی و بهاره سلیمانی از حق دسترسی به وکیل انتخابی خود از زمان بازداشت تاکنون محروم بوده اند و نازنین محمدنژاد از زمان بازداشت تاکنون تنها ۲ بار با خانواده خود تماس تلفنی داشته است.

افزون بر این، جاسم حیدری، زندانی سیاسی محکوم به اعدام، از یکی از سلول‌های انفرادی زندان شیبان اهواز خارج و به مکان نامعلومی منتقل شد. انتقال ناگهانی این زندانی محکوم به اعدام در کنار عدم پاسخ‌دهی روشن مسئولین و اعدام دستکم ۵ نفر با اتهامات سیاسی-امنیتی در زندان‌های مشهد و زاهدان طی روزهای اخیر باعث افزایش نگرانی‌ها در خصوص احتمال اجرای حکم وی شده است.

گفتنی است، مژده اقترافی و هوشمند طالبی، زن و شوهر بهائی ساکن ویلاشهر اصفهان با گذشت بیش از ۴ ماه از زمان دستگیری کماکان به صورت بلاتکلیف به ترتیب در زندان‌های دولت آباد و دستگرد اصفهان بسر می‌برند. بازپرس پرونده تاکنون از صدور قرار وثیقه برای آزادی موقت این شهروندان خودداری کرده است.

اقلیت های ملی و مذهبی

اتنیک ها در دی ماه نیز زیر فشار فزاینده بازداشت‌ها و احضارها بودند.

در این ماه، سیامک میرزایی در اردبیل، روح الله رئیسی در نیکشهر، کریم محمودی و امید محمودی در بانه، شریف بلوچ شارکی در چابهار، شپول خضری، دریا طالبانی، سالار رهوی، افشین مام احمدی و سیروان نوری در مهاباد، عبدالله حاجی احمدی، پیمان حاجی احمدی و گلاویژ عبدالهی در نقده، اکرم ادوایی و سیامک ادوایی در سروآباد، ایمان عبدی و سوران حسین‌زاده در مهاباد، بهمن یوسف‌زاده، فرهاد و فریدون موسی‌پوردر شهر ربط بازداشت شدند.

همچنین، حسین رضایی به دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ایرانشهر، آرام مرادیان، کامل نوری، سوران محمدی، آرام یوسفی، کارو علیداد و امیر رضایی به اداره اطلاعات احضار شدند.

به علاوه روز چهارشنبه ۱۰ دیماه، اکبر مهاجری، فعال ترک (آذربایجانی) در شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز محاکمه شد.

لازم به ذکر است علی عزیزی به ۶ سال حبس، میثم جولانی و علی خیرجو مجموعا به ۸ ماه حبس تعزیری و ۴۰ ضربه شلاق، سالار طاهر افشار به ۴ سال حبس، یاسمن ظفری، حکیمه احمدی، رحیم ساسانی، سعدالله ساسانی و مهدی پورعلی خرمالو مجموعا به ۵ سال حبس تعلیقی و ۳۰۰ ضربه شلاق محکوم شدند.

اعمال فشار و تهدید اقلیت‌های مذهبی در این ماه نیز ادامه داشت.

در ماهی که سپری شد، هومن خوشنام، الهام سلمان زاده، پیام شبانی، کیانوش سلمان زاده، سروش آگاهی، پروان معنوی، جمیله پاکرو (محمدحسینی)، پیمان معنوی و ندا شبانی ۹ تن از شهروندان بهائی ساکن کرج مجموعا به ۹ سال حبس تعزیری، آرش راسخی، نسیم قنواتیان، مارال راستی، مهناز جان نثار، امید آفاقی، مهرالله افشار، ادیب حق پژوه و فرهاد امری هشت شهروند بهائی ساکن بندرعباس مجموعا به ۱۴ سال حبس تعزیری و مصطفی هلالی به ۱۴ سال حبس تعزیری محکوم شدند.

گفتنی است، مهسا فروهری، شهروند بهایی ساکن کرج از ادامه تحصیل محروم و برای دهمین سال متوالی پس از ثبت نام در سامانه سازمان سنجش به‌جهت ورود به دانشگاه‌های بدون کنکور که بر اساس سوابق تحصیلی پذیرش دانشجو می‌کند علیرغم دارا بودن معدل بالای ۱۹ با پیغام “نقص پرونده” روبرو شد.

همینطور، روز یکشنبه ۲۸ دیماه، شیما فتاحی میرشکارلو، شهروند بهائی با دریافت پیغامی در سایت دانشگاه آزاد ارومیه از محرومیت خود در دفاع از پایان نامه و ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد به دلیل اعتقاد به آئین بهائی مطلع شد. در متن این پیغام به نامه مورخ ۸ دیماه ۱۳۹۸ در خصوص ممنوعیت از تحصیل دانشجویان بهائی و به عنوان اخراج این شهروند استناد شده است.

لازم به ذکر است روز دوشنبه ۲۲ دیماه، منزل تینا علوی (عنایتی پور)، شهروند بهائی ساکن کرج توسط نیروهای امنیتی تفتیش و شماری از وسایل شخصی وی از جمله تلفن همراه، کامپیوتر و لوازم کار او را ضبط شد.

حقوق کودک

برای برخی از نوجوانان، هنگامی که رشد و بلوغ طبیعی آنها با وقایع ناراحت کننده ای همراه شود، ممکن است برای آنها بسیار سخت و تحمل ناپذیر باشد. احساسات بسیار قوی همراه با ترس، استرس، سردرگمی، عدم اطمینان، فشار برای موفقیت و همچنین بدست آوردن توانایی فکر کردن در مورد اتفاقات به روش جدید برتوانایی حل مسئله و نحوه تصمیم گیری نوجوانان تاثیر می گذارد، و گاهی این فشارها ذهن خام و بی تجربه ی کودک را به سمت خودکشی برای رهایی از موقعیت مذکور سوق می دهد. سهم نوجوانان ایرانی از خودکشی‌های سالانه از سوی سازمان پزشکی قانونی بیش از ۷ درصد اعلام شده است.

در ماهی که گذشت، رضا، نوجوان حدودا ۱۸ ساله که صحبت هایش سالها پیش در برنامه تلویزیونی ماه عسل مورد توجه بسیاری قرار گرفته بود اقدام به خودکشی کرد و جان خود را از دست داد.

روز پنجشنبه ۱۱ دی، یک دختر ۱۳ ساله در گچساران با پریدن از‌ بالای یک پل زیرگذر دست به خودکشی زده و جان خود را از دست داد.

از سوی دیگر، دو پسر ۱۵ و ۱۶ ساله در شهرهای اندیمشک و  سقز از طریق حلق آویز کردن اقدام به خودکشی کردند و جان خود را از دست دادند.

در ضمن، روز یکشنبه ۲۱ دی، عامل آزار یک کودک معلول در روستای اک قزوین توسط پلیس بازداشت شد.

به علاوه، مدیر کل بهزیستی آذربایجان شرقی از بازداشت پدر کودک آزار در عجب شیر خبر داد.

در دی ماه، در سایه مدیریت نا کارآمد شهری و عدم نظارت بر ایمنی معابر عمومی، یک کودک سه ساله به چاه فاضلاب شهری بدون درپوش در فلاورجان سقوط کرد و جان خود را از دست داد.

همچنین، نیما دهناد ۱۷ ساله ، شهروند اهل بهبهان یکشنبه ‌شب مورخ ۲۱ دیماه در راه بازگشت به منزل توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. این شهروند صبح روزبعد پس از تفهیم اتهام در دادگاه بهبهان ابتدا به زندان این شهر و از آنجا به مکان نامعلومی منتقل شده‌است.

گفتنی است، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان فارس از ثبت بیش از دو هزار ازدواج دختران زیر ۱۸ سال طی سال گذشته در این استان خبر داد.

لازم به ذکر است، معاون اجتماعی اداره کل بهزیستی قم از شناسایی ۲۲۶ کودک کار و خیابان طی سال جاری در این شهرستان خبر داد.

زنان

در ماهی که گذشت، بنا بر اعلام رئیس پلیس آگاهی استان خراسان شمالی، یک زن ۲۹ ساله ساکن بجنورد در پی نزاع خانوادگی توسط همسرش به قتل رسید.

گفتنی است، یک زن در شهرستان سردشت واقع در استان آذربایجان غربی، با انگیزه ناموسی توسط برادرانش به قتل رسید.

همچنین، روز یکشنبه ۷ دی، زن جوانی در تهران که به ‌خاطر اختلاف با همسرش راهی دادگاه خانواده شده بود، توسط دو مرد موتورسوار مورد اسیدپاشی قرار گرفت و از ناحیه پا دچار سوختگی شد.

افزون بر این، دو مرد در تهران که متهم به ربودن و تجاوز به یک زن هستند، توسط ماموران پلیس بازداشت و به زندان رجایی شهر کرج منتقل شدند.

از طرفی روز ۱۴ دی، علیرغم تمام مستندات، شعبه ۷ دادیاری آبادان برای  بهار چشم براه از بابت اتهامات “ورود به زور، ایراد ضرب و جرح و آتش‌سوزی عمدی” قرار جلب به دادرسی صادر کرده است. همزمان داریوش معمار، روزنامه‌نگار خوزستانی از تبرئه مهدی کاظمی، مامور حراست پالایشگاه آبادان از اتهامات مطروحه خبر داد.

در ضمن، روز چهارشنبه ۱۰ دی، دو نفر با استفاده از سلاح و تهدید، زن جوانی را در یکی از مناطق گرگان ربودند و پس از هتک حرمت، او را رها کردند. متهمان از عمل شنیع خود فیلم گرفتند و تهدید کردند اگر از آنان شکایت شود فیلم را منتشر می‌کنند.

در ماه سپری شده، ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است که در آن یک مامور نیروی انتظامی به یک زن افغانستانی سیلی می‌زند. فرمانده انتظامی ویژه شرق استان تهران، ضمن تایید بروز این اتفاق در محل مراجعات مردمی اردوگاه عسکرآباد شهرستان پیشوا، دستور ویژه، جهت بررسی موضوع را صادر کرد.

کارگران و اصناف

در ماهی که سپری شد ۶۹ کارگر در سایه فقدان ایمنی محیط و شرایط کار در اقصی نقاط کشور دچار حادثه شدند. ایران در زمینه رعایت مسائل ایمنی کار در میان کشورهای جهان رتبه ۱۰۲ را به خود اختصاص داده ‌که رتبه بسیار پایینی است.

در دیماه، عدم رعایت ایمنی کار۴۲ کارگر را مصدوم و ۲۷ تن دیگر را به کام مرگ کشاند.

از اخبار مرتبط در این حوزه می توان به مصدومیت ۲ کارگرومرگ ۱ کارگر ۱۸ ساله در خراسان جنوبی، مرگ و مصدومیت ۹ کارگر در شهرهای آذرشهر، اصفهان و کرمان، مصدومیت ۳ کارگر از جمله ۲ تکنسین اورژانس در شهرهای دزفول و اراک، مصدومیت یک کارگر در تهران، مرگ و مصدومیت ۵ کارگر در شهرهای زنجان، دزفول و طبس، مرگ و مصدومیت ۲ کارگر در شهرهای دزفول و یزد، مصدومیت یک کارگر در اهواز، مرگ و مصدومیت ۲ کارگر در شهرهای زاهدان و سمنان، مرگ یک کارگر در شهرستان محمود آباد، مرگ یک کارگر در رفسنجان، مرگ دو کارگر در شهرستان اراک و اهواز، مصدومیت ۴ کارگر در استان های قزوین و خراسان جنوبی، مرگ ۴ کارگر در بویین‌زهرا و رشت ، مصدومیت ۴ کارگر در دماوند و مصدومیت ۴ کارگر در همدان اشاره کرد.

روز شنبه ۲۰ دی ماه، یکی از کارگران شهرداری شهرستان مرودشت واقع در استان فارس به دلیل عدم پرداخت به موقع حقوق و مشکلات معیشتی، در محل کار خود و مقابل دوربین‌های مداربسته، از طریق حلق آویز کردن دست به خودکشی زده و جان خود را از دست داد.

لازم به ذکر است، روز سه شنبه ۲۳ دی، بیست و هشت تن از کارگران نیشکر هفت‌تپه با شکایت مدیران این شرکت به دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان شوش احضار شدند. احضار این کارگران در پی برگزاری تجمع اعتراضی صورت گرفته است.

علاوه بر این، روز چهارشنبه ۳ دیماه، پس از پایان تجمع شهروندان در حمایت از کارگران مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت تپه در مقابل ساختمان وزارت دادگستری در تهران شماری از تجمع کنندگان ازجمله “داوود رفیعی، امیر امیرقلی، عسل محمدی، هیراد پیربداقی، امیرعباس آزرموند و مرتضی سیدی” بازداشت و پس از ساعتی آزاد شدند.

 

در ضمن، روز یکشنبه ۱۴ دی ماه، جوانمیر مرادی، فعال کارگری و عضو انجمن صنفی کارگران برق و فلزکار کرمانشاه، توسط نیروهای امنیتی در این شهر بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. ماموران پس از بازداشت آقای مرادی، منزل وی را مورد تفتیش قرار دادند.

همینطور، یک کارگر واحد خدمات شهری سربندر،‌ به دلیل درخواست پوتین کار، توسط سرپرست کارگران مورد ضرب و شتم قرار گرفته و روانه بیمارستان شد. سرپرست شهرداری بندر امام خمینی با تایید ضرب و شتم کارگر گفته عامل ضرب و شتم از کار اخراج شده است.

گفتنی است، پس از گذشت بیش از ۴ ماه از حادثه انفجار در معدن آق دربند سرخس در استان خراسان رضوی و مرگ دو تن از کارگران، هنوز هیچ اراده‌ای برای راه‌اندازی و بازگشایی آن مشاهده نمی‌شود و کارگران این واحد صنفی هر کدام با ۱۰ سال سابقه به صورت بلاتکلیف در انتظار باز گشت به کار هستند. همچنین کارگرانی که قراردادشان رو به پایان است در خطر اخراج از محل کار قرار دارند. پیشتر دادستان سرخس از معوقات مزدی ۹ ماهه کارگران این معدن خبر داده بود.

اگر چه که کارگر و کار انجام شده توسط او، دارای منزلت و جایگاه بسیار بالایست، ولی متاسفانه این جایگاه مورد توجه مسئولین، کارگزاران و کارفرمایان قرار نمی گیرد و در بسیاری از مواقع، این قشر ضعیف جامعه موفق به اخذ معوقات مزدی و رسیدن به مطالبات حداقلی خود نمی شوند، و یا بدون دلایل موجه از کار اخراج و یا تعدیل می‌شوند. به همین خاطر در بسیاری از موارد برای تحقق خواسته های خود ایجاد تجمعات اعتراضی را برمی گزینند.

در دی ماه، دستکم ۱۳۱  تجمع اعتراضی برگزار شد که از مهمترین آنها میتوان به تجمع اعتراضی کارگران تجهیزات مکانیکی مجتمع نیشکر هفت تپه، شهروندان حامی کارگران نیشکر هفت تپه در تهران، زنان کارگر کارخانه پسماند صُفیره، کارگران شهرداری بندر بوشهر، کارگران فضای سبز شهری آبادان، کشاورزان شرق استان اصفهان، کارگران بیکار شده شرکت رنگین نخ سمنان، پرسنل شرکت سیمان خوزستان،  کارگران تعدیلی پتروشیمی ایلام، کارگران پتروشیمی دهدشت، کشاورزان مبارک شهر شهرستان ملکان واقع در آذربایجان شرقی، آتش نشانان اصفهان،  کارگران کشت و صنعت لرستان،  کارگران معدن فاریاب،  کشاورزان اصفهان و کارگران هپکو اراک اشاره کرد.

افزون بر این، معلمان خرید خدمات شهرستان ریگان، کارکنان بیمارستان کوثر شیراز، آموزش دهندگان نهضت سواد آموزی در یزد، معلمان حمایتی استان یزد، پرستاران شرکتی در تهران، کارکنان سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، مهندسان‌ ساختمان‌ استان ‌البرز، معلمان خرید خدمت یزد،  پرسنل شرکتی وزارت بهداشت شیراز، آموزش دهندگان نهضت سواد آموزی در خوزستان، کادر بهداشت خوزستان، دست اندرکاران تئاتر در مقابل ساختمان مجلس، پرستاران خوزستان  و دستفروشان سنندج طی دو روز متوالی  برای تحقق خواسته های خود دست به تجمعات اعتراضی زدند.

در این ماه معوقات مزدی متعدد بسان گذشته در جریان بود. از جمله اخبار در این حیطه میتوان به معوقات مزدی کارگران کارخانجات بتنی اندیمشک، کارگران مترو تهران، کارگران فضای سبز شهری آبادان، کارگران کارخانه رنگ‌سازی پارس پامچال واقع در شهر صنعتی قزوین، کارگران شهرداری خرم آباد، کارگران سازمان حمل و نقل و پایانه شهرداری خرم‌آباد و کارگران شهرداری رشت اشاره کرد. همچنین، معلمان حمایتی استان یزد دارای معوقات مزدی هستند.

از سوی دیگر، حدود ۴۲ کارگر پروژه عمرانی پروژه لوله‌گذاری آب شرب سد مخزنی شهر بیجار به فومن  مشغول به کار هستند که دست‌کم یکسال معوقات مزدی دارند اما از ابتدای دی ماه سال جاری کارفرما به دلیل برخی مشکلات ایجاد شده در پروژه، کار را متوقف کرده و حدود ۱۵ کارگران را بیکار کرده است. طبق اظهارات کارگران: “هریک از این کارگران نزدیک به ۱۰ تا ۱۵ سال سابقه کاری دارند و این تعدیل‌ها در راستای کاهش هزینه‌ها صورت گرفته است ، از ابتدای دی ماه جاری به دلیل برخی مشکلاتی که در اجرای لوله‌گذاری رخ داده، از ورود برخی کارگران به محل کارشان جلوگیری کردند تا اینکه اخیرا از آنها خواسته شد برای دریافت بیمه بیکاری در کارگاه شرکت حاضر شوند .هیچکدام از کارگران تعدیلی وضعیت‌شان مشخص نیست و تنها کارفرما به آنها وعده کرده در صورت نیاز آنها را به کار بازمی‌گرداند. با این وجود کارگران نگران هستند با ادامه این وضعیت نتوانند برای مدت زیادی بدون درآمد زندگی کنند ”.

بهداشت و محیط زیست

در این ماه، به دنبال ساخت سیل بندی به وسعت ۵ کیلومتر در جنگل های کرخه واقع در غرب استان خوزستان، درختان انبوهی قطع و ۱۱هکتار از مساحت جنگل مستطع و کف تراشی شده اند.

علاوه بر این، سرپرست اداره منابع طبیعی و آبخیزداری تالش از ضرب و شتم دو جنگلبان و مصدومیت یکی از آنها در پی درگیری با متخلفان محیط زیستی خبر داد. جنگلبان مصدوم جهت سیر مراحل درمانی به بیمارستان منتقل شده و پرونده ضاربین در حال رسیدگی است.

همچنین، بر اساس اعلام سرپرست اداره منابع طبیعی و آبخیزداری تالش، دو جنگلبان در این شهرستان توسط یک متخلف محیط زیستی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. یکی از ماموران از ناحیه چشم و بینی و دیگری به صورت سطحی زخمی شد.

حق بر محیط زیست و مبانی فلسفی آن، از قواعد حقوق بشر و حقوق طبیعی نشأت گرفته شده است. ابتدایی ترین حق طبیعی انسان در این کره خاکی، «حق حیات» است. اما طی دهه های اخیر به دلیل استفاده بی رویه از منابع طبیعی، عدم نظارت و توجه به مباحث زیست محیطی و الگوهای صحیح، محیط زیست طبیعی به شدت مورد صدمه واقع شده است. هرانا در این حوزه گزارشاتی از هفته اول، دوم ، سوم و چهارم با هدف آگاهی سازی گردآوری کرده است.

خشونت نظامی و قضایی و امنیت شهروندان

در ماهی که سپری شد، یک کولبر در نوسود، یک سوختبر در بندر کرگان، یک کولبر در نوسود، دو کولبر در نوسود و هورامان  و یک سوختبر در سراوان بر اثر شلیک مستقیم نیروهای نظامی کشته و زخمی شدند.

همچنین، سه شهروند در کهنوج، یک شهروند در شهرستان سراوان و یک شهروند در شهرستان بانه در پی شلیک بی ضابطه نیروهای نظامی کشته و زخمی شدند.

ایران از معدود کشورهایی است که کماکان از مجازات های تحقیرآمیز استفاده می کند. این در حالی است که میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی صراحتا استفاده از مجازات های غیر انسانی و موهن از جمله اعدام و شلاق را ممنوع کرده است.

در این ماه، یک متهم در خراسان رضوی به ۷۴ ضربه شلاق، هر کدام از متهمان پرونده تجاوز به دختران در ایرانشهر به ۷۴ ضربه شلاق، دو متهم در تهران مجموعا به ۱۹۸ ضربه شلاق و دو متهم به حیوان آزاری مجموعا به ۱۴۸ ضربه شلاق در ملاعام محکوم شدند.

همینطور، یک زندانی متهم به قتل در تهران، توسط دادگاه کیفری یک استان تهران به ۷۴ ضربه شلاق در کنار سایر مجازات ها محکوم و حکم صادره در دیوان عالی کشور عینا تایید شد.

در ضمن، حکم۷۹ ضربه شلاق در ملا عام یک متهم در قزوین به مرحله اجرا در آمد.

به جز این، ۱۵ دختر و پسر در یک مهمانی خصوصی در یکی از ویلاهای رودهن و پنج شهروند در یک مهمانی خصوصی در تالاری در شهرستان نجف آباد اصفهان بازداشت شدند. ویلا و تالار مذکور نیز پلمب شده اند.

۱گزارشاتی که توجهات زیادی به خود جلب کرد

در این بخش سعی شده به گزارش‌هایی از نقض حقوق بشر در دیماه که با حساسیت و توجه بیشتری از سوی افکار عمومی مواجه شدند، اشاره شود. بدیهی است که این توجه بیشتر، الزاماً به معنی شاخص بودن این دسته از گزارش‌ها به لحاظ حجم نقض حقوق بشر در ایران نیست.

از مهم‌ترین اخبار که در این ماه بازتاب بسیار گسترده‌ای در کشور داشت، به تداوم نگهداری گلرخ ایرایی در بازداشتگاه اطلاعات سپاه، اجرای حکم اعدام محمدحسن رضایی کودک-مجرم در زندان رشت، خودکشی رضا کوک-کار، پارگی دیسک مهره راحله احمدی در پی تبعید صبا کردافشاری، ضرب و شتم مریم ابراهیم وند و نقض مضاعف اصل تفکیک جرایم در قرچک، اجرای حکم اعدام حمید راست بالا، کبیر سعادت جهانی و محمدعلی آرایش زندانیان سنی مذهب در زندان وکیل آباد مشهد، محرومیت مهسا فروهری و شیما فتاحی شهروندان بهایی از ادامه تحصیل اشاره کرد.

۲گزارشاتی که علی‌رغم اهمیت با بی‌توجهی روبرو شدند

در مقابل بخش قبل، بسیاری از گزارش‌های حقوق بشری، اساساً با کم توجهی و بعضاً بی‌توجهی رسانه‌ها و افراد فعال در شبکه‌های اجتماعی که به هر ترتیب تشکیل‌دهنده‌ی قسمتی از افکار عمومی هستند روبه‌رو شدند. گفتنی است این نوع کم‌توجهی‌های بعضاً غیر تعمدی یا بعضاً تبعیضات هدفمند، زمینه بیشتری از تداوم و گسترش نقض حقوق بشر را فراهم می‌آورد.

از مهم‌ترین خبرها که در این ماه با بی توجهی رسانه ها و مردم روبرو شدند، میتوان به قتل دختر جوان توسط پدرش در مهردشت اصفهان، خودکشی کامران آشوری از بیم اجرای حکم اعدام برادرش، خودکشی کارگر شهرداری مرودشت به دلیل عدم دریافت حقوق و مشکلات معیشتی اشاره کرد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید

@sedayemardomdotnet

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا