زنان

از هیس تا فریاد زدن

تقریبا در تمامی موارد اعتراضی صدای کسانی شنیده و به آن‌ها پرداخته شده که یا طرف مقابلشان آدم معروفی بود یا خودشان امکانات و فضایی برای بازگو کردن دردهایشان داشته‌اند و همچنان بی‌صدایان و قربانیان دیگری وجود دارند که به دلایلی بر ابعاد پنهان ماجرا می‌افزایند تا شاید در فرصتی دیگر آن را فریاد بزنند و از این هیس تاریخی بدون شرمندگی بیرون بیایند.

طاهر اکوانیان-همدلی: برای نوشتن از موضوعی که تمام ابعاد آن به درستی معلوم نیست و گاه شفافیت در مورد آن بر پیچیدگی‌هایش می‌افزاید، باید خیلی محتاط بود تا به خطا نرفت و سخنی نگفت که بر زخم‌ها و دردها بیفزاید. در ضمن باید حواست هم باشد که خیلی زود حکم‌های عجیب و غریب صادر نکنی و همه را به یک چوب نرانی یا مسئله را از بیخ و بن به مسیر دیگری بکشانی. افشاگری‌های اخیر درباره تجاوز و تعرض در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان و بحث‌های پیرامون آن موضوعی است که می‌شود به طور مفصل به آن پرداخت؛ البته اگر فضایی مثبت و حوصله‌ای فراخ باشد که بشود راحت یا بی‌پرده در این مورد سخن گفت. به نکاتی در حد ورود به این موضوع اشاره می‌کنم، هر  چند می‌دانم حساسیت‌های جامعه و دوقطبی شدن‌های همیشگی یا سیاه و سفید دیدن‌ها نمی‌گذارد معضلی این چنین ریشه‌ای فارغ از تعصب‌ها و تقابل‌ها موشکافی شود.

نخست باید بگویم که جنبش «من‌هم» یا MeToo جنبشی جهانی و هشتگی اینترنتی است که در سال ۲۰۱۷ به دنبال متهم شدن ‌هاروی واینستین، تهیه کننده مشهور ‌هالیوودی به آزار جنسی زنان شکل گرفت. این جنبش از زنان می‌خواهد با افشای متجاوزان و سکوت نکردن در برابر این تعرضات به جلوگیری از وقوع اتفاقات مشابه در آینده کمک کنند. از زمان به راه افتادن این جنبش زنان زیادی در سرتاسر دنیا از جمله زنان مشهور به خصوص ‌هالیوودی دست به افشاگری درباره تعرض‌های صورت گرفته به خود زده‌اند.

موج افشاگری در ایران نیز از سال گذشته در شبکه‌های اجتماعی آغاز شد. در این میان مردان مشهوری به آزار جنسی متهم شدند که بسیار خبرساز شد و بر ابعاد این ماجرا افزود. طبیعتا وقتی موضوعی تازه در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود- به ویژه اگر درباره موردی خاص و از این دست باشد- حاشیه‌هایی پیشبینی نشده و غیرقابل کنترل به وجود می‌آید و گاه باعث می‌شود مسئله اصلی لابه‌لای حاشیه‌های بی‌مورد و شوخی‌ها و بی‌نزاکتی‌ها و یاوه‌گویی‌ها گم شود. طببعتا با گوناگونی فرهنگ‌ها و روابط ما نمی‌توانیم تعریف مشخص و همه‌شمولی از تجاوز و تعرض به دست بدهیم یا این مفاهیم را در چارچوب خاصی قرار دهیم. اما می‌توان هم گفت که هر فردی برای خودش حریمی دارد و تا حدودی هم حریم و آداب آن فرد از محیط، فرهنگ و اجتماعش شکل می‌گیرد. پس ما با چیز چندان نامشخص و چندلایه‌ای هم روبه‌رو نیستیم؛ در عین حال که باید تاکید کرد مسئله به این سادگی هم نیست.

با این توضیح می‌خواهم بگویم که هم فرد متجاوز و هم قربانی دقیقا می‌دانند از چه سخن می‌گویند و به بیراهه رفتن و به هر دری زدن فقط حاشیه‌پردازی و شلوغکاری به قصد دیگری است که نیت پشت آن را هم هر کس خودش بهتر می‌داند. خارج از اتفاق مثبتی که در مورد افشاگری‌ها وجود دارد باید به این نکته هم اشاره کرد که گاه روایتی به دلیل گذشت سالیان دچار ابهام و شبهه می‌شود و به درستی نمی‌توان در مورد آن داوری کرد، اگر چه به نظر می‌رسد بنا به تجربه باید روایت قربانی را پذیرفت، چرا که او این زخم را سال‌هاست با خود دارد و همیشه انگار همین دیروز این اتفاق برایش رخ داده است. مورد دیگری که لازم است در اینجا به آن پرداخته شود استفاده‌های سودجویانه از این افشاگری‌هاست که ممکن است به علت کینه‌ورزی یا تسویه‌حساب‌های شخصی باشد که قضیه را به سمت دیگری می‌برد و صدای بعضی از قربانیان را در این همهمه خفه می‌کند. موضوع دیگری که لازم است به آن اشاره کرد این است که تقریبا در تمامی موارد اعتراضی صدای کسانی شنیده و به آن‌ها پرداخته شده که یا طرف مقابلشان آدم معروفی بود یا خودشان امکانات و فضایی برای بازگو کردن دردهایشان داشته‌اند و همچنان بی‌صدایان و قربانیان دیگری وجود دارند که به دلایلی بر ابعاد پنهان ماجرا می‌افزایند تا شاید در فرصتی دیگر آن را فریاد بزنند و از این هیس تاریخی بدون از شرمندگی بیرون بیایند.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا