دیدگاه‌ها

درس بزرگ انتخابات!

انتخابات ۱۴۰۰، که با کم ترین میزان مشارکت و بالاترین تعداد آرای باطله برگزار شد، درس های فراوانی برای حکومت و نیروهای سیاسی داشت. شاید بزرگ ترین درسی که در عمل به همگان آموخت، این بود که نه تنها جامعه به سطحی از بلوغ سیاسی رسیده است، بلکه نمی توان روی سادگی مردم بیش از اندازه حساب کرد.

سیدعلی میرموسوی-کلمه

انتخابات ۱۴۰۰ از جهات زیادی شگفت انگیز و درس آموز بود. یکی از آن ها تفاوت فاحش نتایج با برآورد و انتظار اصلاح طلبان از رای نامزد مورد حمایت ایشان بود. آنان انتظار داشتند که با حمایت صریح یا ضمنی چهره های برجسته جریان اصلاحات و روشنفکران از کاندیدایی، دست کم بتوانند او را به دور دوم برسانند. انتخابات ولی به آنان نشان داد که تا چه اندازه در تحلیل و دریافت خود از جامعه و مردم اشتباه کرده اند. چرا اصلاح طلبان این اشتباه فاحش را مرتکب شدند؟

یکی از عوامل ارتکاب چنین خطایی، اشتباه در محاسبه سرمایه اجتماعی جریان اصلاحات بود. بر آورد اصلاح طلبان از این سرمایه بر اساس سال های ۹۲ و ۹۶ بود و به تغییرات پدید آمده پس از آن توجه نکردند. آنان توجه نداشتند که عموم مردم کارنامه دولت را به پای این جریان نوشته اند و گلایه و ناخشنودی آنان از دولت به آنان نیز منتقل شده است. به ویژه این که در برخی ناملایمات همچون ماجرای آبان ۹۸ اصلاح طلبان را در کنار خود ندیدند. این بخش از مردم نه تنها در شعارها و نظر سنجی ها، بلکه در جریان انتخابات مجلس در سال ۹۸، نومیدی خود را از این جریان به روشنی نشان دادند. اما گویی اصلاح طلبان نخواستند آن را باور کنند.

دومین عامل اشتباه در محاسبه رای منفی رقیب و بی توجهی به رای منفی خود بود. آنان می پنداشتند که رای منفی رقیب به اندازه ای است که هر کاندیدایی که در برابر او قرار گیرد، امکان پیروزی دارد. با وجود این که هیچ یک از کاندیداهای مورد تایید جبهه اصلاحات از تیغ احراز صلاحیت شورای نگهبان جان سالم بدر نبرده بود، آنان با تکیه بر رای سلبی و استراتژی چوب خشک، توقع داشتند سناریوی رقیب را بر هم بزنند. غافل از این که رای منفی خود آنان کمتر از رای منفی رقیب نبود و توده مردم از هر دو جریان دل خوشی نداشتند.
این دو اشتباه در اصل ریشه در اشتباهی بزرگ تر داشت، که اصلاح طلبان و حکومت هر دو مرتکب شدند، و آن ساده پنداری مردم و تکیه بیش از حد بر آن بود. غافل از این که توده مردم با وجود سادگی به آسانی فریب نمی خورند. همچنان که روسو در کتاب قرار داد اجتماعی به زیبایی بیان کرده است:

«اشخاص ساده و بی آلایش را به دلیل همین سادگی و بی آلایشی آن ها به سختی می توان فریب داد. زبان بازی ها و دسیسه چینی ها کمتر موجب فریب مردمان ساده و بی آلایش می شود، زیرا این مردمان آن قدرها باریک بین و نکته سنج نیستند، که بتوانند زبان دغل کاران عالم سیاست را بفهمند و گمراه شوند.»

انتخابات ۱۴۰۰، که با کم ترین میزان مشارکت و بالاترین تعداد آرای باطله برگزار شد، درس های فراوانی برای حکومت و نیروهای سیاسی داشت. شاید بزرگ ترین درسی که در عمل به همگان آموخت، این بود که نه تنها جامعه به سطحی از بلوغ سیاسی رسیده است، بلکه نمی توان روی سادگی مردم بیش از اندازه حساب کرد. این سادگی از ویژگی های درخور ستایش جامعه است که از فریب خوردن مردم جلوگیری می کند و سناریوهای محاسبه شده را بر هم می ریزد. امید که آنان شاگردان خوب مدرسه انتخابات باشند.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا