زنانیادمان و رویدادها

نگاهی بر زندگی روشنک نوعدوست، روزنامه‌نگارِ آزادی‌خواه

زنده باد قدم‌های کوچک

روشنک نوعدوست از اولین زنانی بود که به استثمار کارگران زن در شالیزارهای شمال توجه کرد و در مجله «پیک سعادت نسوان» که خودش صاحب امتیازی آن را برعهده داشت مطالبی در این باره منتشر کرد.

زنده باد قدم‌های کوچک

«مریم میرزانژاد-گروه مطالعات زنان

نهضت مشروطه با گسترش ایدئولوژی تجددخواهی و فکر آزادی فرصت تاریخی مهمی برای زنان فراهم کرد تا از اندرونی به درآیند و بسیاری از آنان مصدر کارهای مهمی شوند. طلیعه افکار میهن‌پرستانه بسیاری از این زنان روشنفکر را به بازنگری در نقش زنان واداشت. آنان آزادی و ترقی میهن عزیز را نفوس آگاه و تحصیل‌کرده پیوند داده و به‌ویژه در تاسیس مدارس برای تربیت نسلی از زنان آگاه و وطن‌پرست کوشش کردند.

روشنک نوعدوست در سال ۱۲۷۳ در خانواده‌ای تحصیل‌کرده در شهر رشت به دنیا آمد، دروس مقدماتی، ادبیات فارسی، عربی را پدرش که پزشکی خوش‌نام بود به او آموخت. همچنین یادگیری زبان روسی و ریاضیات را نیز نزد آموزگاران سرخانه ادامه داد. او که شاید اولین حرکت انقلابی‌اش تغییر نامش به روشنک نوعدوست بود، با عقاید سوسیالیستی آشنایی داشت و با آرمان‌های این اندیشه همدل و از همان ابتدای جوانی در اندیشه گسترش سواد و بهبود آگاهی همگان بود.

تنها ۲۲ سال داشت که جمعیت فرهنگ رشت را بنیاد نهاد و کتابخانه و قرائت‌خانه‌ای برای تشویق مردم به مطالعه راه انداخت. ۲۳ سالش بود که «دبستان سعادت نسوان» را در شهر رشت تاسیس کرد. در ۲۹ سالگی نخستین نمایشنامه تئاتر رشت «دختر فروشی» را در تماشاخانه «اولوش بیگ» به صحنه برد. این نمایشنامه متاثر از واقعه‌ی فروش دختران قوچان توسط پدران به خاطر تنگدستی، ذهن جامعه برآشفته و در آستانه انقلاب را بسیار تحث تاثیر قرار داده بود.

روشنک نوعدوست از اولین زنانی بود که به استثمار کارگران زن در شالیزارهای شمال توجه کرد و در مجله «پیک سعادت نسوان» که خودش صاحب امتیازی آن را برعهده داشت مطالبی در این باره منتشر کرد. با مطالعه یاداشت‌ها و سرمقالات مجله پیک سعادت نسوان می‌توان دغدغه او درباره وضعیت غم‌انگیز زنان روسپی و تلاشش در تحلیل اجتماعی پدیده فحشا، فقر زنان و تاکید بر اهمیت اشتغال و استقلال مالی زنان را دریافت. او همچنین به سهل‌انگاری زنان طبقات بالا در انجام وظایف اجتماعی‌شان خرده می‌گرفت و زنان تحصیل‌کرده را به پیوستن به انجمن‌ها و جمعیت‌های زنانه تشویق می‌کرد.

در رشت همه او را با عنوان خانم مدیر می‌شناختند و مدرسه‌اش توانسته بود شهرت خوبی به دست آورد. مدرسه «سعادت نسوان» از کلاس آمادگی تا کلاس دوازدهم را ارائه می‌کرد و تا کلاس چهارم مختلط بود و دختران و پسران در کلاس کنار هم درس می‌خواندند. اما از کلاس پنجم به بعد فقط دانش‌آموزان دختر به این مدرسه راه داشتند. کم کم مدرسه سعادت نسوان به دبیرستان روشنک شهرت یافت، هرچند پس انقلاب ۵۷ انقلابیان فعالیت آن را برنتابیده و مدرسه که حاصل سال‌ها فعالیت زنی آزادی‌خواه بود برای همیشه بسته شد.

روشنک نوعدوست در۶۰ سالگی در بیمارستانی در تهران چشم از جهان فروبست و پیکرش در ابن‌بابویه شهر ری دفن شد. یادش گرامی.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا