حاشیههای یک مزایده؛ از اعتراض تا نگرانی
مرکز نگهداری و توانبخشی امام علی طی یک مزایده از امروز شنبه، مدیریت جدیدی خواهد داشت؛ تغییر مدیریتی که منجر به نگرانی و انتقاد گروهی از مددکاران و خانوادهها شده است. ماجرا از چه قرار است؟ سال ۱۴۰۰ و با شروع فعالیت تیم مدیریت فعلی بر مجموعه، «ح- ت»، بهعنوان یکی از کارکنان در مجموعه فعال شد که به دلیل نوع برخورد و مدیریتش مورد انتقاد قرار گرفت و اوایل همان دوره، با او قطع همکاری کردند. اما حالا اتفاقی که رخ داده این است که همین شخص در مزایده مرکز امام علی با چند برابر قیمت برنده شده است.
نگرانیم نیروهای خوب را اخراج کنند
عزیزان آنها سالهای زیادی است در این مرکز نگهداری، تحت مراقبت هستند. طی این سالها بارها شاهد تغییر مدیریت بودند با این حال برای مدیریت جدید نگرانیهایی دارند. مثلا پدری که حدود بیست سال از حضور دخترش در این مجموعه میگذرد و به قول خودش مدیریتهای مختلف مجموعه را دیده، میگوید: «شنیدم برخی از پرسنل اعلام کردهاند که با ورود مدیریت جدید استعفا خواهند داد و بسیاری دیگر احتمال میدهند که با روی کار آمدن تیم جدید، برخی از کارکنان اخراج شوند. همین موضوعات باعث نگرانی ما والدین و خانوادهها شده است. دخترم چند سالی است که در این مرکز حضور دارد. در آن مدتی که آقای «ت» در این مجموعه بودند شاید فقط یک یا دو بار با ایشان مواجه شدم. اما در همین مدت کوتاه، شاهد لحن تند و رفتار دیکتاتوری ایشان با پرسنل بودم که برای من شوکهکننده بود».
این پدر درباره شرایط سخت نگهداری دخترش توضیح میدهد: «دخترم ماهی دو روز به خانه میآید و واقعا نگهداری از او برای من و همسرم بسیار سخت است. به همین دلیل بهخوبی درک میکنم که پرسنل این مرکز چقدر زحمت میکشند و واقعا از جان و دل مایه میگذارند. ما که والدین این بچهها هستیم، گاهی حتی با وجود تمام علاقه و دلسوزیمان، نمیتوانیم بهخوبی از آنها نگهداری کنیم. بنابراین به نظرم، شایسته نیست با افرادی که چنین مسئولیت سنگینی بر عهده دارند، خشک و تند برخورد شود. آرامش و امنیت روانی پرسنل، بهطور مستقیم بر کیفیت نگهداری و حال روحی بچههای ما تأثیر میگذارد و امیدوارم در تصمیمگیریهای جدید، این موضوع مورد توجه قرار گیرد».
در میان این افراد اما روایت مرد جوانی که خواهر ۲۵سالهاش در این مرکز بستری است و همیشه در رفتوآمد است، قابل تامل است. او درباره این تحولات میگوید: «آقای «ت» چند سال قبل با همین گروه همکاری داشتند، اما به دلیل سبک مدیریتی که داشتند، نتوانستند با این تیم ادامه همکاری دهند و در نهایت از مجموعه جدا شدند. الان هم شنیدیم با برنده شدن در مزایده، آن هم با مبلغی چند برابر عدد قبلی، قرار است مدیریت این مرکز را بر عهده بگیرند. ما شنیدیم با ورود او، نیروهای جدیدی به مجموعه اضافه خواهند شد. این موضوع باعث نگرانی مادریاران و مددکارانی شده است که مثلا ۱۰ تا ۱۵ سال است در این مرکز مشغول به کارند و نگرانند مبادا شغل خود را از دست بدهند. حتی شنیدیم یکی از پرسنل دلسوز قرار است استعفا دهد که بودنش قوت قلب همه ما بود و اگر این نیروها بروند عزیزان ما که در مرکز هستند خیلی اذیت خواهند شد».
البته بین آنها برخی خانوادهها در جریان این تغییرات نیستند و تنها درخواستشان کیفیت خدماترسانی است. یکی از این افراد که زنی میانسال است و برای سر زدن به خواهرش هر هفته به این مرکز میرود، توضیح میدهد: «نگرانی اصلی ما این است که در مدیریت جدید، تغییراتی در تیمهای کاری و نیروهای فعلی ایجاد شود و این تغییرات بر روند رسیدگی و مراقبت از عزیزان ما تأثیر بگذارد، چرا که ما تا همین امروز از عملکرد مجموعه و نحوه رسیدگی به فرزندانمان بسیار راضی بودهایم. از طرفی به نظر میرسد نباید به چنین مراکزی صرفا با نگاه بنگاهی و اقتصادی نگریست، چون لزوما نمیتواند نتیجه مطلوبی برای مجموعه، پرسنل و مهمتر از همه، عزیزانی که در این مراکز نگهداری میشوند، به همراه داشته باشند».
اعتراضات گروهی
اعتراضات برخی پرسنل در چند هفته گذشته حتی به تجمع روز هفتم شهریور مقابل ساختمان بهزیستی هم رسید. یکی از مددکاران این مرکز نگهداری و توانبخشی درباره همین موضوع میگوید: «متأسفانه آن روز از مسئولان بهزیستی کسی به صحبتهای ما گوش نداد. از نظر ما فردی که برای مدیریت مجموعه انتخاب شده، صلاحیت کافی ندارد. بیشتر ما بیش از ۱۵ تا ۲۰ سال است که در همین مرکز مشغولیم و در همان دوره اندک مدیریت ایشان شاهد رفتارهای خاصی که با همکاران داشتند بودیم. اما مسئولان گفتند شما اصلا پرسنل بهزیستی نیستید که اظهار نظر میکنید. گفتیم اگر ما پرسنل نیستیم، پس چه کسی قرار است این بچهها را نگهداری کند؟ اگر ما نباشیم، چه کسی باید این کار را انجام دهد؟ به ما گفته شد که شما نباید در موضوع جابهجایی یا انتخاب پیمانکار دخالت کنید و این موضوع به شما ارتباطی ندارد. ما هم گفتیم چطور ممکن است به ما ارتباطی نداشته باشد، در حالی که ما در همین مرکز کار میکنیم و مستقیما با این بچهها در ارتباط هستیم؟».
یکی دیگر از پرسنل این مرکز هم میگوید: «به دلیل مشکلی که در ارتباط با تغییر مدیریت مرکز به وجود آمده، با مشکلات زیادی مواجه شدهایم. بسیاری از همکاران از این تغییر رضایت ندارند و حتی تمایلی به ادامه همکاری ندارند. فردی که قرار است با مدیریت جدید در اینجا مشغول شود، پیش از این مدت کوتاهی در مرکز فعالیت داشته و همکاران شناخت کافی از عملکرد او دارند. به همین دلیل، بسیاری از نیروها با بازگشت او به مجموعه موافق نیستند. خواسته ما از سازمان بهزیستی، بهعنوان نهادی که هدف آن تلاش برای بهتر زیستن است، این است که در تصمیمگیری درباره مدیریت مرکز، صرفا مسائل مالی را ملاک قرار ندهد. ادامه این شرایط ممکن است باعث شود تعدادی از نیروها مرکز را ترک کنند و در نتیجه مشکلات بیشتری برای مددجویان و کارکنان به وجود بیاید».
یکی دیگر از کارکنان هم اضافه میکند: «مدتی است موضوع تغییر مدیریت مرکز و واگذاری آن در فرآیند مزایده مطرح شده و قرار است مجموعه دیگری مدیریت مرکز را بر عهده بگیرد. این موضوع باعث ایجاد تنش و نارضایتی در میان کارکنان شده. مادریاران، پرسنل، نیروهای اداری و کادر درمانی با استرس و تنش مواجه شدهاند. مددجویان این مرکز به دلیل شرایط معلولیت خود، گروهی حساس هستند و نحوه ارائه خدمات به آنها نیازمند شناخت و نگاه مسئولانه است».
روایتهای مشابه دیگری هم وجود دارد که در آنها، نسبت به مدیریت پیش رو انتقادات شده است. درخواست تمام این افراد از بهزیستی این است که به تغییرات مدیریتی توجه بیشتری داشته باشند.
مدیر فعلی مرکز: اینجا بنگاه اقتصادی نیست
مصطفی رستمی، مدیرعامل بنیاد نیکوکاری خدامالحسین و مدیر فعلی مرکز نگهداری و توانبخشی امام علی، درباره واگذاری این مرکز میگوید: «مرکز امام علی، برای دختران بالای ۱۴ سال با معلولیت ذهنی و جسمی شدید است و ظرفیت آن حدود ۲۰۰ نفر است. ما حدود شش سال است که در این مرکز فعالیت میکنیم. در شروع فعالیت به درخواست سازمان بهزیستی مدیریت این مرکز را بر عهده گرفتیم؛ مرکزی که پیش از آن با مشکلات متعددی مواجه بود. در این مدت ساختارهای مدیریتی، تأسیسات، بخشهای عمرانی و خدمات توانبخشی مرکز بازسازی و اصلاح شده و حالا بالای ۹ ماه است، هیچ مرگی نداریم، البته ارزیابی عملکرد یک مرکز فقط به میزان مرگومیر محدود نمیشود و شاخصهایی مانند بهبود توانایی حرکتی و بلع و غذا خوردن مددجویان باید توجه کرد».
رستمی درباره انتقادها به تغییر مدیریت توضیح میدهد: «الان هم اعتراض بخشی از کارکنان به مدیریتی که قرار است برگردند، بیشتر به کیفیت کار، نوع برخورد، حجم کار و تعداد بالای مددجویان تحت مراقبت هر نیرو مربوط بوده. در مرکز امام علی نزدیک به ۱۷۰ پرسنل مشغول به کارند و در مجموع حدود ۲۴۵۰ نفر نیرو در مراکز مختلف دارد. با این حال مرکز نگهداری بنگاه اقتصادی نیست که هر کسی هر عددی دلش خواست بزند و برنده شود. ما در جلسات مختلف با مسئولان بهزیستی کشور، استان و شمیرانات، نگرانی خود درباره این شیوه واگذاری را مطرح کردیم، اما پاسخ اصلی این بوده که مجموعهای که عدد بالاتری پیشنهاد داده، برنده شده است».
او درباره هزینه نگهداری مددجویان میگوید: «هر مددجو در مرکز ما حداقل ماهانه حدود ۴۵ تا ۵۵ میلیون تومان هزینه دارد. این هزینه، فقط شامل خوراک و نگهداری نیست و هزینههای پزشکی، آزمایش، چکاپ، پزشک مقیم، دندانپزشکی و سایر خدمات تخصصی را هم شامل میشود. بخش قابل توجهی از هزینهها از کمکهای مردمی و حمایت هیئت امنا تأمین میشود. حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد خانوادههای مددجویان حتی توان پرداخت شهریه تعیینشده از سوی بهزیستی را ندارند. امیدواریم گروه بعدی بتواند بهتر از ما خدمترسانی کند، اما معتقدیم ساختار واگذاری این مراکز باید اصلاح شود. اینجا با انسانهایی با شرایط بسیار حاد سروکار داریم و نمیتوان با آنها مثل یک ملک یا بنگاه اقتصادی برخورد کرد».
برنده شدن در مزایده سلیقهای نیست
با همه اینها اما محمدرضا بشیری، مدیر روابط عمومی و اطلاعرسانی سازمان بهزیستی، در توضیح فرآیند واگذاری مراکز به بخش غیردولتی برای «شرق» توضیح میدهد: «قانون این امکان را فراهم کرده که مؤسسات دارای مجوز با شرکت در فراخوان عمومی و مزایده، مدیریت این مراکز را بر عهده بگیرند. انتخاب مؤسسه صرفا بر اساس قیمت پیشنهادی انجام نمیشود و موضوعات فنی و کارشناسی هم در کمیته بررسی میشود. برنده شدن سلیقهای نیست. پارامترهای آن در کمیته فنی ماده ۲۸ و بر اساس اصل ۴۴ بررسی میشود و مؤسسهای که حائز شرایط باشد، متولی مرکز خواهد شد».
او همچنین درباره وضعیت مرکز امام علی توضیح میدهد: «طبق قانون، مهلتی برای حضور هر گروه در مرکز در نظر گرفته شده و پس از پایان این مهلت، مزایده دوباره برگزار میشود. در این مورد، یکی از اعضای گروهی که دوره قبل در مرکز فعالیت میکرد، از آن مجموعه جدا شده و مؤسسه مستقلی ثبت کرده و در مزایده جدید برنده شده است. حالا با تغییر مدیریت، نه مرکز تغییر میکند و نه مددجویان باید نگران باشند. مرکز برای بهزیستی است و مددجو هم برای بهزیستی است. فقط یک گروه در آنجا مستقر میشود و به نمایندگی از بهزیستی فعالیت میکند. نباید برای مددجو، خانوادهها و پرسنل نگرانی وجود داشته باشد که این تغییرات خللی در فعالیت مجموعه به وجود بیاورد. عملکرد مراکز به صورت ماهانه و فصلی بررسی میشود و کارشناسان حوزه توانبخشی و بازرسی، خدمات ارائهشده را رصد میکنند. تکتک پرونده مددجوها، خدمات ارائهشده و حتی شکایت و گلایه خانوادهها مورد بررسی قرار میگیرد. اگر تیمی بعد از مزایده روی کار بیاید و بعد متوجه تخلف آن تیم شویم، از نظر نظارتی میتوانیم تذکر و اخطار بدهیم و حتی پرونده را باطل کنیم. در مواردی که تخلف از حدود اختیارات سازمان فراتر باشد، بهزیستی میتواند برای دفاع از حقوق مددجویان از مسیر قانونی وارد شود؛ مثلا مواردی داشتیم که خود بهزیستی از مراکزی که باعث آسیب به مددجو شدهاند شکایت کرده و حتی مرکز تعطیل شده است. بنابراین تغییر مدیر یا تیم ادارهکننده یک مرکز، به خودی خود مسئلهای غیرعادی نیست و آنچه اهمیت دارد، استمرار خدمات و نظارت مستمر سازمان بر عملکرد مجموعه است».
مزایده برای مرکز نگهداری و توانبخشی امام علی باعث انتقاد بسیاری شده. آنها معتقدند مراکزی با این شرایط که جامعه هدفی خاص دارند، نباید صرفاً در دورههای سهساله و با سازوکار مزایده مدیریت شوند و لازم است شیوهای دیگر برای این مراکز در نظر گرفته شود. در مقابل، سازمان بهزیستی تأکید دارد که فرآیند واگذاری قانونی است و تغییر تیم مدیریتی نباید اختلالی در کیفیت خدمات ایجاد کند. حالا با آغاز مدیریت جدید، نگرانی پرسنل و خانوادهها حفظ نیروی انسانی مجموعه است.
به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet
