بازار کار ایران با یک “چرخش ساختاری” مواجه شده است

نرخ بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاهی هم برای هر دو گروه ۱٬۲ واحد درصد بزرگتر شد. در این گروه هم نرخ بیکاری زنان ـ ۱۸٬۸ درصد ـ بیش از دو برابر مردان ـ ۸٬۳ درصد ـ است که نشان دیگری از نابرابری جنسیتی در بازار کار ایران است….

پیامدهای جنگ بر بازار کار ایران در نخستین گزارش مرکز آمار برای سال ۱۴۰۵ :
– نزدیک به نیم میلیون بیکار شده
-کنار گذاشتن زنان از بازار کار
– کاهش اشتغال صنعتی
-جوانان؛ بزرگ‌ترین قربانیان بازار کار

نتیجه سرشماری نیروی کار در سه ماه نخست ۱۴۰۵ از کاهش نرخ مشارکت و نسبت اشتغال و افزایش بیکاری حکایت دارد. یعنی هم از شمار شاغلان و هم جویندگان کار کاسته شده، محمود تولایی دبیر کمیسیون مالیات، بیمه و کار اتاق بازرگانی نرخ بیکاری واقعی را پنج برابر نرخ اعلام شده از سوی مرکز آمار دانسته و گفته است که برخی از بنگاه‌ها فقط چراغ‌هایشان را روشن نگه داشته‌اند و تولیدی ندارند.

نرخ بیکاری گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال که جمعیت عمدتا تحصیل‌کرده دانشگاهی و جوان است با سه درصد افزایش به ۱۷٬۵ درصد رسید. نرخ بیکاری زنان این گروه (۲۸٬۶ درصد) نزدیک به دو برابر گروه مردان (۱۴٬۸ درصد) گزارش شد. جمعیت زنان بیکار این گروه سنی طی یک سال ۴٬۷ درصد در برابر ۲٬۵ درصد مردان افزایش یافت.
نرخ بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاهی هم برای هر دو گروه ۱٬۲ واحد درصد بزرگتر شد. در این گروه هم نرخ بیکاری زنان ـ ۱۸٬۸ درصد ـ بیش از دو برابر مردان ـ ۸٬۳ درصد ـ است که نشان دیگری از نابرابری جنسیتی در بازار کار ایران است.

جنگ چگونه بازار کار را تحت تأثیر قرار داد؟
کارشناسان معتقدند افت اشتغال در بهار امسال تنها نتیجه رکود اقتصادی نبود. مجموعه‌ای از عوامل ناشی از جنگ، از جمله:
نااطمینانی گسترده در فضای اقتصادی؛
تعطیلی یا کاهش ظرفیت تولید کارخانه‌ها؛
آسیب به برخی زیرساخت‌های صنعتی؛
محدودیت‌های اینترنتی و اختلال در فعالیت کسب‌وکارهای دیجیتال؛
تعدیل گسترده نیروی انسانی در بنگاه‌های تولیدی و خدماتی؛
موجب شد بازار کار با شوکی تازه روبه‌رو شود.
بیشترین آسیب نیز متوجه صنایعی شد که وابستگی بیشتری به زنجیره تأمین، صادرات یا فعالیت‌های آنلاین داشتند.

لشکر ۴۲ میلیونی خارج از بازار کار
یکی دیگر از نشانه‌های نگران‌کننده، افزایش جمعیت غیرفعال اقتصادی است.
طبق آمار مرکز آمار:
جمعیت افراد غیرشاغل در سن کار از حدود ۴۰.۶ میلیون نفر در بهار ۱۴۰۴ به نزدیک ۴۲ میلیون نفر در بهار ۱۴۰۵ رسیده است؛
یعنی طی تنها یک سال، بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر به جمعیت خارج از بازار کار اضافه شده‌اند.
اقتصاددانان این روند را نشانه کاهش امید به یافتن شغل و افزایش دلسردی نیروی کار می‌دانند.

بحران پنهان؛ کیفیت اشتغال
اقتصاددانان تأکید می‌کنند مشکل اصلی بازار کار ایران تنها نرخ بیکاری نیست، بلکه کاهش کیفیت اشتغال است.
در سال‌های اخیر:
سهم مشاغل غیررسمی افزایش یافته است؛
اشتغال ناقص و پاره‌وقت گسترش پیدا کرده؛
امنیت شغلی کاهش یافته؛
و بسیاری از مشاغل از پوشش بیمه و حمایت‌های قانونی محروم مانده‌اند.
به گفته معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، ۵۷ درصد شاغلان کشور در بازار کار غیررسمی فعالیت می‌کنند.

کانال صنفی معلمان

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet