کُردها در معادله جنگ؛متحد براندازی یا قربانی انگ تجزیهطلبی؟
ادعای همکاری احزاب کُرد با آمریکا و اسرائیل در جنگ ایران، بار دیگر شکاف میان نیروهای کُرد و اپوزیسیون را برجسته کرده است. آیا این احزاب بخشی از پروژه تغییر رژیماند یا قربانی اتهامهایی که سالهاست متوجه آنهاست؟….
افشای طرحادعایی موساد در طی هفتههای گذشته درباره “همکاری با احزاب مسلح کُرد همزمان با بمباران ایران، برای حمله زمینی به شهرهای ایران”، فارغ از تکذیب رسمی آن از سوی ائتلاف احزاب کُرد، مانور سنگینی پیش روی آینده کشور قرار داده است؛ از یکسو، حملات جمهوری اسلامی به غرب کشور و مقر احزاب کُرد همچنان وجود دارد و از سوی دیگر به باور ناظران، اظهارات چندینباره دونالد ترامپ مربوط به ارسال سلاح به گروههای کُرد مسلح، “شکاف اعتماد” میان احزاب کُرد با جامعه مدنی و اپوزیسیون سراسری را “تعمیق” کرده است.
به گزارش دویچه وله فارسی، عباس ولی، جامعهشناس ابعاد این چالش را بررسی کرده و می نویسد: “بر اساس تحقیق ناداو ایال، روزنامهنگار ارشد اسرائیلی (منتشرشده در ۳ اوت بر پایه گفتوگو با دهها منبع امنیتی-سیاسی)، هدف بنیامین نتانیاهو و موساد فراتر از انهدام تاسیسات هستهای در هر دو نبرد علیه ایران، “تغییر رژیم طی ۱ تا ۳ سال” بوده است. ”
طبق این گزارش، مقرر شده بود حدود ۱۵ هزار نیروی مسلح کُرد با پشتیبانی هوایی اسرائیل از مرزهای غربی وارد خاک ایران شوند، شهر به شهر پیشروی کرده، مردم را ملحق ساخته و به سمت تهران حرکت کنند؛ ایدهای که با اعتراضات دی ۱۴۰۴ “تقویت” شد، هرچند با “تردید ارتش اسرائیل” و “عدم اعتماد به کُردها” همراه بود.
زاگرس اندریاری، عضو کمیته روابط خارجی پژاک در اروپا در گفتوگو با دویچهوله از پیشنهاد موساد برای تسلیح و ورود با پرچم شیر و خورشید ابراز بیاطلاعی کرده و هرگونه هماهنگی با پژاک یا ائتلاف کُردی را رد کرده بود. همچنین حسن شرفی، عضو هیئت اجرایی حزب دمکرات کردستان ایران با ابراز تردید نسبت به منابع این گزارش، مشخص نبودن منظور از “کُردها” (ایران، ترکیه، سوریه یا عراق) را “نقطه ضعف” آن دانست.
ماهیت سیاستهای منطقهای و رفتار اسرائیل
سرانجام پروژه پیچیده موساد پیش از اجرا با سد سیاسی محکمی روبهرو شد؛ تنها یک هفته پس از آغاز کمپین، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا پس از هشدار صریح و مستقیم رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، مبنی بر اینکه تهاجم کُردها میتواند به رویارویی نظامی مستقیم میان ترکیه و اسرائیل بینجامد، دستور توقف کامل این طرح را صادر کرد.
به گزارش دویچه وله،بازتاب ناکامی و معلق ماندن این پروژه، خیلی سریع به سطح مدیریتی سازمان اطلاعات و وظایف ویژه اسرائیل رسید. به طوری که رومن گوفمن، رئیس تازه منصوبشده موساد، در پی بروز اختلافات عمیق ساختاری، در روز ششم ماه اوت دو تن از ارشدترین مقامهای اطلاعاتی این سازمان، یعنی رئیس اداره اطلاعات موساد و مسئول بخش ایران را که از طراحان اصلی برنامه عملیاتی سرنگونی بر پایه اتکا به گروههای اتنیکی کُرد و جریانهای داخلی بودند، از سمتهای کلیدیشان برکنار کرد.
دیدگاه جامعه مدنی کُردستان و مشروعیت احزاب
دویچه وله به زبان فارسی در این باره می نویسد:”سیر تحول مواضع ترامپ در قبال تسلیح و ورود نظامی کُردها به نبرد ایران، مسیر متناقضی را طی کرده است؛ ترامپ در ۵ مارس ۲۰۲۶ (۱۴ اسفند ۱۴۰۴) با ابراز خرسندی علنی، احتمال شورش و تهاجم زمینی کُردها علیه حکومت ایران را “فوقالعاده” خواند و صراحتا اعلام کرد: «من کاملا با آن موافقم.»”
اما تنها یک ماه بعد لحن ترامپ ۱۸۰ درجه تغییر یافت و با ابراز خشم شدید گفت: «ما اسلحه فرستادیم، اسلحههای زیادی؛ قرار بود به دست مردم برسد تا بتوانند با این اراذل و اوباش بجنگند، اما میدانید چه شد؟ کسانی که اسلحه به دستشان داده شد، آنها را پیش خود نگه داشتند؛ آنها تاوان سنگینی برای این کار خواهند داد.»
آینده حکمرانی در ایران بیش از هر چیز به نحوۀ مواجهه اپوزیسیون با دو مؤلفه کلیدی “حقوق اتنیکی” و “یکپارچگی سرزمینی” و به خواست و مطالبات مردم جان به لب رسیده بستگی دارد؛ مناقشهای که در یک سوی آن، تاکید بر “شهروندی یکسان و حکومت ملی و دمکراتیک” برای پیشگیری از واگرایی ساختاری قرار دارد و در سوی دیگر، خوانش “خودمختاری و حقوق جمعی” بهعنوان تنها تضمین عینی برای برچیده شدن سیاست انکار مطرح میشود. در نهایت، چگونگی دستیابی نخبگان سیاسی به توافقی شفاف میان این دو پارادایم، تعیینکننده توانایی جامعه مدنی ایران برای گذار پایدار و بینیاز از مداخلات خارجی خواهد بود.
وظیفهٔ دشواری که پیش روی همهٔ نیروهای مترقی و آزادیخواه و عدالت طلب قرار دارد ارائهٔ جایگزینی دموکراتیک، مستقل، فراگیر، و عدالتخواه است که مردم بتوانند فردای خود را در آن ببینند. اگر چنین ائتلاف و نیروی اجتماعی و سیاسیای شکل نگیرد، ممکن است فرصت تاریخی مهم دیگری از دست برود و همچون دورهٔ پس از فاجعهٔ کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، آیندهٔ ایران بار دیگر در چنگال استبداد داخلی و مداخلهٔ خارجی گرفتار بماند.
به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet
